Υπ. Πολιτισμού: Άχρηστοι κι’ ανίκανοι (Μας δουλεύουν κανονικά: “Δεν προξένησε ζημιές στις αρχαιότητες” η φωτιά στις Μυκήνες λέει το υπ. Πολιτισμού) Βίντεο+φωτογραφίες

Μας δουλεύουν κανονικά: “Δεν προξένησε ζημιές στις αρχαιότητες” η φωτιά στις Μυκήνες λέει το υπ. Πολιτισμού αλλά “επλήγησαν η ανατολική πτέρυγα του Ανακτόρου, οι Βόρειες Αποθήκες, η περιοχή του Θρησκευτικού Κέντρου των Μυκηνών…”

Το υπουργείο Πολιτισμού έσπευσε να βγάλει ανακοίνωση όπου ισχυρίζεται πως “η πυρκαγιά που εκδηλώθηκε στην περιοχή των Μυκηνών δεν προξένησε ζημιές στις αρχαιότητες”.

Το υπουργείο πρόσθεσε επίσης ότι: “από την πυρκαγιά δεν επλήγησαν το Αρχαιολογικό Μουσείο Μυκηνών, η κεντρική είσοδος στον αρχαιολογικό χώρο (εκδοτήρια), η κεντρική είσοδος στην Ακρόπολη των Μυκηνών (Πύλη Λεόντων), ο Ταφικός Κύκλος Α, τα μνημεία στην Ακρόπολη των Μυκηνών, καθώς και τα κυκλώπεια τείχη”. Ναι, το βλέπουμε άλλωστε και στις φωτο.

Και έτρεξε η Μενδώνη να δει τα καμένα από κοντά. Τι να κάνω κούκλα μου το κατόπιν εορτής; Συστήματα πυρόσβεσης υπάρχουν στους αρχαιολογικούς μας χώρους και στα Μουσεία; Κι αν υπάρχουν λειτουργούν;

Και είπε η υπουργός: “Το πολύ πολύ αυτό που θα βλέπουν οι επισκέπτες τις αμέσως επόμενες μέρες θα είναι λίγο μαύρο στο χώμα”

Iefimerida: Τίποτα για καμένα. Καμία φωτογραφία. Κανένα video. Οι Μυκήνες 10η είδηση αλλά μόνο την Μενδώνη με την κουστωδία της για να μας δείξει ότι η υπουργός ενδιαφέρεται…Και είναι εντυπωσιακό. 3 φωτογραφίες με την Μενδώνη και 3 φωτογραφίες των Μυκηνών όπως ήταν. Χωρίς ίχνος στάχτης και κάρβουνου…

Prototheme: 6η είδηση το Big Brother, οι Μυκήνες, πολύ πιο κάτω, υποβαθμισμένες, με δήλωση της Μενδώνη που έκανε στον ραδιοφωνικό τους σταθμό.

Μια φίλη ανάρτησε αυτό, το οποίο δημοσιεύω με πάσα επιφύλαξη – αν και για όλα τους έχω ικανούς: Στο ΥΠΠΟ έχουν προσλάβει ειδικό συμβασιούχο με ειδίκευση στη γρήγορη απόκριση του Mouse, να σβήνει τα σχόλια που τους κρίνουν αρνητικά στο Facebook. Μενδώνειος Δημοκρατία κατ’ άλλα. Maria Papadaki

Η είδηση ότι ο Βασίλης Κικίλιας αποκάλυψε το φύλο του παιδιού που περιμένει με την Τζένη Μπαλατσινού, βρίσκεται πολύ πιο ψηλά από τις Μυκήνες. Είναι σαφές πια. Ζούμε την εποχή που κυβέρνηση και ΜΜΕ δεν κάνουν πολιτική, αλλά Life Style!

Μόνο θλίψη και ντροπή. Δεν μας αξίζει αυτός ο τόπος. Άχρηστοι όλοι τους…

Μια άλλη φίλη έγραψε: Μας κοροϊδεύουν μες τα μούτρα μας η γαλλική τηλεόραση διέκοψε το πρόγραμμα της για να πει την καταστροφή και εμείς εδώ χορτάσαμε ψέματα για άλλη μια φορά: Αριστέα Τοψάκη

Στον ΣΚΑΙ είπαν ότι η φωτιά πέρασε ΕΞΩ από τον αρχαιολογικό χώρο των Μυκηνών. Το βλέπουμε άλλωστε στις φωτογραφίες… Οπότε εκτός από μαλάκες μάλλον μας θεωρούν και τυφλούς.

Σύμφωνα με τον Υφυπουργό Πολιτικής Προστασίας και Διαχείρισης Κρίσεων Νίκο Χαρδαλιά, η φωτιά στον αρχαιολογικό χώρο των Μυκηνών οφείλεται στην κατάρα του οίκου των Ατρειδών. Η πολιτική προστασία δεν έχει καμία ευθύνη .

Πρώτη φορά στα χρονικά έχει δημιουργεί ένας τόσο συμπαγής τοίχος προστασίας των κυβερνώντων. Το 85% των ΜΜΕ κρύβει την αλήθεια, λέει ψέματα, παραπλανεί τον λαό, «θάβει» ειδήσεις… μη τυχόν και θίξει στο ελάχιστο την αξιοπιστία της κυβέρνησης και των υπουργών της. Και η ΕΣΗΕΑ κάθεται και παρακολουθεί. Και οι εισαγγελείς κάθονται και παρακολουθούν… Κανείς δεν είναι τόσο γενναίος να κάνει μήνυση και να τους σύρει στα διεθνή δικαστήρια…

Η Μενδώνη όπου πάει σέρνει μαζί της ορδές φωτογράφων και κάμερες. Όταν δεν μπορούν οι κάμερες, έχει υπαλλήλους που την τραβάνε με ερασιτεχνικές video κάμερες, και μετά πασάρουν τα πλάνα στα κανάλια.

————————————————————-

Άρθρα με χιούμορ (αλλά & πικρή γεύση)

Κυριάκοοοο, την μάσκα σου παιδί μου: https://bit.ly/3j5kVyF

Ο Μητσοτάκης πήγε στην Εύβοια για το θεαθήναι: https://bit.ly/2FAakNT

Είναι σοβαρά τα πράγματα μπατριώτη… https://bit.ly/3hb4TCB

Κυριάκο, πες αλεύρι… https://bit.ly/30O2mbL

Κυριάκο όλα καλά; https://bit.ly/3kyAvV4

Τι νέα ρε κουμπάρε; https://bit.ly/31ppn4b

Εισαγγελέας υπάρχει ή είναι διακοπές; https://bit.ly/2EQRQIr

Η Γκαγκάκη αντιδήμαρχος εξωστρέφειας… https://bit.ly/3f7F30I

Μας προέκυψε πρωθυπουργός Intagrammer: https://bit.ly/2XidKdU

Κι΄ άλλα άρθρα για την (υποτιθέμενη) Υπουργό Πολιτισμού (klapste)

Η Μενδώνη δουλεύει ποτέ; https://bit.ly/34FYk83

Μενδώνη & Παναγιωταρέα: Οι κολλητές https://bit.ly/3lbVrl1

Η Μενδώνη είναι υπουργός ή μπα; https://bit.ly/2N34fKb

Η Μενδώνη χαντακώνει τα αρχαία: https://bit.ly/2YIQpSq

ΑΜΕΣΗ ΠΡΟΤΕΡΑΙΟΤΗΤΑ: Προς Υπουργείο Πολιτισμού / Ζωντανέψτε τους αρχαιολογικούς μας χώρους, τώρα: https://bit.ly/2XtDwNQ

Προς Λίνα Μενδώνη…… https://bit.ly/37vJoI6

—————————————-

Και σήμερα σκάει η είδηση

https://www.nikosonline.gr/%CF%85%CF%80-%CF%80%CE%BF%CE%BB%CE%B9%CF%84%CE%B9%CF%83%CE%BC%CE%BF%CF%8D-%CE%AC%CF%87%CF%81%CE%B7%CF%83%CF%84%CE%BF%CE%B9-%CE%BA%CE%B9-%CE%B1%CE%BD%CE%AF%CE%BA%CE%B1%CE%BD%CE%BF%CE%B9/?fbclid=IwAR1A2uXHcX2LoluITMQauIGTKYknrKI1lyidL5SEM1d3fuK5QHjmSoG6a-E

ΠΕΡΙΣΣΟΤΕΡΑ

Ξηροί καρποί, άγρια φρούτα και λαχανικά έσωσαν τους Αχαιούς από τις επιδημίες στον Τρωικό Πόλεμο

Πώς ο σοφός στρατηγός Παλαμήδης άλλαξε τη διατροφή των στρατιωτών του για να αποκτήσουν ανοσία

Η πρώτη καταγεγραμμένη περίπτωση προληπτικής θεραπείας μέσω δύο βασικών φυσιοθεραπευτικών μεθόδων, διατροφή με ωμοφαγία και άσκηση, εμφανίζεται κατά τη διάρκεια του Τρωικού Πολέμου.

Ο σοφός ήρωας και στρατηγός των Αχαιών Παλαμήδης ο Ναυπλιεύς, λόγω του λοιμού που πλησίαζε στο στρατόπεδό του, άλλαξε τη διατροφή των στρατιωτών του με αποτέλεσμα την κατάσταση ανοσίας: «Ο Παλαμήδης ήταν αυτοδίδακτος και, όταν πήγε στον Κένταυρο Χείρωνα, ήταν ήδη σοφός και γνώριζε περισσότερα από εκείνον» (παρ. 708).

Κάποια στιγμή αντιλήφθηκε, ότι κάποια επιδημία λοιμού πλησίαζε τις ακτές της Μικράς Ασίας: «Είπε στον Οδυσσέα:
“Εμείς οι Έλληνες πρέπει να φροντίσουμε μόνοι μας τους εαυτούς μας, διότι πρέπει όσοι σκοπεύουν να προφυλαχθούν από επιδημίες να τρέφονται ελαφρά και να γυμνάζονται καθημερινά. Ιατρική βέβαια δεν κατέχω, όμως με τη σοφία που διδάχθηκα όλα γίνονται κατανοητά.”.

Με τα λόγια τούτα εμπόδισε την αγορά κρεάτων και τους είπε να μη χρησιμοποιούν τις στρατιωτικές τροφές. Φρόντισε δε οι στρατιώτες του να τρέφονται με ξηρούς καρπούς, άγρια φρούτα και λαχανικά και όλοι υπάκουσαν, γιατί ό,τι έλεγε ο Παλαμήδης το θεωρούσαν θεόσταλτο και με ισχύ χρησμού.

Ο Παλαμήδης μπροστά στον Αγαμέμνονα, πίνακας του Ρεμπράντ, 1626

Πράγματι η επιδημία που προέβλεψε παρουσιάσθηκε πρωτίστως στις πόλεις του Ελλησπόντου, καθώς λένε, και μετά ενέσκηψε και στο Ίλιον. Απ’ τους Έλληνες όμως δεν προσέβαλε σχεδόν κανέναν, παρ’ όλο που είχαν το στρατόπεδό τους σε μολυσμένη περιοχή.» (Φιλόστρατος, «Ηρωικά», παρ. 712.)

Βλέπουμε εδώ τις δύο βασικές αρχές της Φυσιοθεραπευτικής, την πρόληψη της επιδημίας του λοιμού και την κατάσταση ανοσίας μέσω της διατροφής με ωμές «ζωντανές» τροφές, πάντοτε σε συνδυασμό με την καθημερινή άσκηση. Ωμοφαγία και άσκηση αποτελούν δύο βασικές φυσικές μεθόδους πρόληψης της Φυσιοθεραπευτικής.

Οι πληροφορίες που περιέχονται έχουν καθαρά ενημερωτικό χαρακτήρα και δεν μπορούν να αντικαταστήσουν την γνωμάτευση του ιατρού σας ή την επίσκεψη σε άλλον ειδικό της υγείας. Αν αποφασίσετε να ακολουθήσετε κάποια διατροφή ρωτήστε τον προσωπικό ιατρό σας.
Πάντα χρησιμοποιείτε τα βότανα υπό την επίβλεψη ενός ειδικού ιατρού και ποτέ μόνοι σας. Μην χρησιμοποιείτε βότανα κατά την διάρκεια της εγκυμοσύνης, σε συνδυασμό με άλλα φάρμακα ακόμα και συμπληρώματα χωρίς την γνώμη ιατρού. Οι φυσικές θεραπείες και τα βότανα δεν αποτελούν υποκατάστατο ιατρικής περίθαλψης.
Η σελίδα δεν φέρει καμία ευθύνη: Διαβάστε τους όρους χρήσης



Πηγή: Περιοδικό «ΜΥΣΤΙΚΗ ΕΛΛΑΔΑ», Tεύχος Νο 65-Μηχανή του χρόνου

ΠΕΡΙΣΣΟΤΕΡΑ

ΕΞΗΚΙΑΣ

Αμφορέας τύπου Α, ύψος 61 εκ. 530 π.Χ. στο Βατικανό, Museo Gregoriano Etrusco
Ο Αχιλλέας και ο Αίας παίζουν πεντάγραμμα, ένα παιχνίδι που το επινόησε ο Παλαμήδης και παιζόταν με πεσσούς που τους μετακινούσαν πάνω σε πέντε γραμμές. Οι ήρωες, των οποίων τα ονόματα αναγράφονται, είναι τόσο αφοσιωμένοι στο παιχνίδι τους, ώστε το μόνο που τους ενδιαφέρει είναι οι ζαριές τους· ο Αχιλλέας ψιθυρίζει "τέσσερα" και ο Αίαντας "τρία". Έτσι, δεν έχουν αντιληφτεί την επίθεση των Τρώων. Την τελευταία στιγμή τους ειδοποίησε η Αθηνά και κατόρθωσαν να αποκρούσουν την επίθεση.
Το περιστατικό είναι γνωστό μόνο από παραστάσεις σε αγγεία, χωρίς αμφιβολία όμως οι αγγειογράφοι αντλούν το θέμα τους από παλιότερη επική διήγηση.



Περίπου το 530-525 π.Χ., οι Αθηναίοι κεραμείς και αγγειογράφοι προχωρούν σε καινοτομίες. Η σπουδαιότερη είναι η εφεύρεση του ερυθρόμορφου ρυθμού. Η τεχνική συνίσταται στην αντιστροφή της εντύπωσης του μελανόμορφου: μορφές στον ανοιχτό χρωματικό τόνο του πηλού πάνω στο βάθος του μαύρου βερνικιού με το οποίο καλύπτεται το αγγείο. Τα περιγράμματα ορίζονται με μια παχιά γραμμή, τη λεγόμενη ανάγλυφη, ενώ η γραμμή από αραιωμένο μελάνι χρησιμοποιείται για τις λεπτομέρειες της ανατομίας. Η τεχνική αυτή επιτρέπει την αλληλοκάλυψη των μορφών και την ακριβέστερη σχεδίαση πολύπλοκων στάσεων του ανθρώπινου σώματος. Έτσι οι συνθέσεις απελευθερώνονται από τη συμβατικότητα των μελανών μορφών

Κύλιξ, Πινακοθήκη του Μονάχου , παράσταση του ταξιδιού του Διόνυσου με πλοίο, 530 π.Χ.

ΕΧΣΕΚΙΑΣ ΕΠΟΕΣΕ

Ο Εξηκίας είναι ένας από τους σημαντικότερους αγγειογράφους. "Διακρίνεται για την ακρίβεια, τη σιγουριά, την καθαρότητα και την απαράμιλλη δεξιοτεχνία της γραμμής του. Αγαπά τη λεπτομέρεια και τη διακοσμητικότητα, φτάνοντας σε αποτελέσματα πραγματικά αξεπέραστα, χωρίς όμως να χάνεται και η συνολική εικόνα των συνθέσεών του. Συχνά απεικονίζει σκηνές που αναφέρονται σε χρονικές στιγμές πριν ή μετά την κύρια δράση. Προτιμά κυρίως τις ήρεμες στάσεις, χωρίς ωστόσο να απουσιάζουν εντελώς και οι ορμητικές, και αρκετές φορές μπορούμε να υποψιαστούμε στις εικονιζόμενες μορφές του την ψυχολογική τους κατάσταση και τον εσωτερικό τους κόσμο" και ήταν κι αυτός ταυτόχρονα κεραμέας και αγγειογράφος και οφείλει πολλά στην τεχνική και στην παράδοση μιας ομάδας (Λυδός, ο Ζωγράφος του Άμαση και, κορυφαίος όλων, ο Εξηκίας), από την οποία προήλθε, και που ονομάζεται συμβατικά "ομάδα Ε".Ξεχωρίζει για τα αγαλματώδη πρότυπα των μορφών του, τις αναπτυγμένες τρισδιάστατες πτυχώσεις των ρούχων, τα πλούσια κοσμήματα, τις καλοδουλεμένες πανοπλίες και τις φροντισμένες χαίτες των αλόγων. Οι καινοτομίες του εκτείνονται σ' όλους τους τομείς: πιθανόν αυτός πρώτος να χρησιμοποίησε το κόκκινο-κοραλλί χρώμα και να σχεδίασε τα γνωστά αποτροπαϊκά μάτια στις λεγόμενες "οφθαλμωτές" κύλικες. Επιπλέον, επιλέγει πρωτότυπους τρόπους για την απεικόνιση γνωστών μυθολογικών επεισοδίων, όπως στην περίπτωση της αυτοκτονίας του Αίαντα ή στην επιστροφή των Διόσκουρων.

Στη β' όψη του αγγείου εικονίζεται η επιστροφή των Διόσκουρων στο πατρικό τους σπίτι. Στη μέση εικονίζεται ο Κάστορας με το άλογό του, τον Κύλλαρο. Ο Κάστορας είναι στραμμένος προς τα αριστερά, προς τη μάνα του, τη Λήδα, που του προσφέρει λουλούδι. Στα δεξιά κάποιο παιδί μεταφέρει ένα ένδυμα πάνω σε κλισμό, το οποίο ίσως να προορίζεται για το γυμνό Πολυδεύκη που παίζει ανέμελα με το σκύλο του, στο αριστερό άκρο της σύνθεσης. Στα δεξιά εικονίζεται ο πατέρας των Διόσκουρων, ο Τυνδάρεος.

Στους αιώνες που πέρασαν, πολλές φορές τροποποιήθηκαν οι κανόνες του παιχνιδιού. Οι τελευταίες όμως σημαντικές αλλαγές έγιναν στην Ιταλία, την εποχή της Αναγέννησης όταν εξάλλου πολλοί καλλιτέχνες ξαναχρησιμοποίησαν τις μεθόδους του Εξηκία . Έτσι ο 15ος αιώνας έθετε την σφραγίδα του στο ελληνικό πνεύμα αλλά και στο τάβλι, που από τότε παραμένει αμετάβλητο.
Και επειδή πολλές φορές το μπερδεύουν με το σκάκι, ναι, και σκάκι έπαιζαν οι αρχαίοι Ελληνες...:


Όταν ο Βρετανός αρχαιολόγος Σερ Άρθουρ Έβανς πραγματοποιούσε ανασκαφές στον αρχαιολογικό χώρο της Κνωσού στα τέλη του 19ου αιώνα, έμεινε έκθαμβος όταν αντίκρισε μια μεγάλη πλάκα από ελεφαντόδοντο και πέτρα χρώματος μπλε, με γυάλινη επικάλυψη και χρυσά φύλλα. Το εντυπωσιακό αυτό εύρημα ήταν το «Μέγα Ζατρίκιον» που συνοδευόταν από πέντε πιόνια από ελεφαντόδοντο και είχε διαστάσεις 104Χ61 εκατοστά. Το «Μέγα Ζατρίκιον» ήταν ένα βασιλικό παιχνίδι ανάλογο με το σύγχρονο σκάκι και γι' αυτό ο χώρος που ανακαλύφθηκε ονομάστηκε «Διάδρομος του Ζατρικίου». Στην αρχική του μορφή απεικόνιζε ένα τέλειο ημερολόγιο με τέσσερα έτη, όπου οι 72 περιφερειακές γραμμές αντιστοιχούν σε 72 χρονικά διαστήματα των 20 λεπτών, δηλαδή μια 24ωρη μέρα (72Χ20 =1440 λεπτά = 24ώρες Χ 60 λεπτά = μία 24ωρη ημέρα).

Εξηκίας

Ο Αχιλλέας σκοτώνει τη βασίλισσα των Αμαζόνων Πενθεσίλεια.

Βρετανικό Μουσείο.

Πηγές: http://pyrron.blogspot.com/2009/07/blog-post_6871.html


http://users.sch.gr/ipap/Ellinikos%20Politismos/AR/ar.ag/Exekias.4.htm

ΠΕΡΙΣΣΟΤΕΡΑ

Ο κατάλογος βιβλίων που έδινε ο Λιαντίνης στους φοιτητές του.

«Δίνω έναν αριθμό βιβλίων που δεν είναι νοητό να μην υπάρχουν στην ατομική βιβλιοθήκη του δάσκαλου, προτού μπει στην τάξη. Πνευματική περιουσία στοιχειώδης αλλά βαρύτιμη. "Ακτινοβολία υποβάθρου", θα λέγανε οι κοσμολόγοι στη γλώσσα τους.
Η επαφή μας με τα κείμενα αυτά ζητά να μοιάζει το δεσμό που έχει ο καθένας μας με στοιχεία όπως: η θάλασσα, το βουνό, η μουσική, το ταξίδι, η Κυριακή, η κουβέντα με το φίλο, η Αγορά, οι "υπαρκτικές ώρες" του προσώπου μας.

Α. Για τα Νέα Ελληνικά

1. Πολίτου Ν., Εκλογαί από τα τραγούδια του ελληνικού λαού.
2. Σολωμού Δ., Άπαντα. Επιμέλεια – Σημειώσεις υπό Λίνου Πολίτη. Τόμοι 2 + Παράρτημα.
3. Καβάφη Κ., Ποιήματα. Επιμ. Γ. Π. Σαββίδη. Τόμοι 2.
4. Παπαδιαμάντη Α., Άπαντα. Επιμ. Τριανταφυλλόπουλου, Τόμοι 5.
5. Κορνάρου Β., Ερωτόκριτος. Εκδ. Ξανθουδίδη.
6. Χορτάτζη Γ., Ερωφίλη.
7. Κάλβου Α., Ωδαί, Εκδ. Ρ.Μ. Pontani.
8. Μακρυγιάννη, Απομνημονεύματα. Εισαγωγή Γ. Βλαχογιάννη, βιβλία 4 με Πρόλογο και Επίλογο.
9. Μυριβήλη Σ.,
α’) Η ζωή εν τάφω
β’) Ο Βασίλης ο Αρβανίτης
γ’) Η Παναγιά η Γοργόνα
10. Βάρναλη Κ.,
α΄) Το φως που καίει
β’) Σκλάβοι πολιορκημένοι
γ’) Ποιήματα
δ’) Η αληθινή απολογία του Σωκράτη.
11. Σεφέρη Γ.,
α’) Δοκιμές. Τόμοι 2
β’) Ποιήματα
γ’) Έξι νύχτες στην Ακρόπολη
12. Παλαμά Κ.,
α’) Τρισεύγενη
β’) Θάνατος Παλικαριού
γ’) Ο δωδεκάλογος του Γύφτου
13. Καζαντζάκη Ν.,
α’) Βίος και πολιτεία τον Αλέξη Ζορμπά.
β’) Αναφορά στο Γκρέκο
14. Ελύτη Ο.,
α’) Έξη και μία τύψεις για τον ουρανό
β’) Το Φωτόδεντρο και η δέκατη τέταρτη Ομορφιά.
γ’) Το άξιον εστί
δ’) Άσμα ηρωικό και πένθιμο
ε’) Προσανατολισμοί.
15. Ανωνύμου, Ελληνική Νομαρχία.
16. Κολοκοτρώνη, Απομνημονεύματα. Καταγραφή Τερτσέτη.
17. Βυζαντίου Δ., Βαβυλωνία.
18. Ροΐδη Ε., Πάπισσα Ιωάννα.
19. Φωτιάδη Δ., Καραϊσκάκης.
20. Καρυωτάκη Κ., Άπαντα. Επιμ. Γ.Π. Σαββίδη. Τόμοι 2.
21. Κονδυλάκης Ι., Ο Πατούχας
22. Εμπειρίκου Α.,
α’) Οκτάνα
β’) Υψικάμινος
γ’) Ενδοχώρα
23. Σικελιανού Α., Αντίδωρο (Επιτομή)
24. Ψυχάρη Γ., Το ταξίδι μου.
25. Αποστολάκη Γ., Η ποίηση στη ζωή μας.
26. Δημαρά Κ.Θ., Ιστορία της νεοελληνικής λογοτεχνίας.
27. Περάνθη Μ., Μεγάλη Ελληνική Ανθολογία της ποιήσεως. Από την Άλωση ως σήμερα.
28. Παπαρρηγοπούλου Κ., Ιστορία του Ελληνικού Έθνους.
29. Εκδοτική Αθηνών, Ιστορία του Ελληνικού Έθνους.
30. Εκδοτική Αθηνών, Ελληνική Μυθολογία.
_____________________
Β. Για τα Αρχαία Ελληνικά

31. Όμηρος
α’) Iliad. Εκδ. Allen-Monro. 2 τόμοι Οξφόρδη.
β’) Odyssey. Εκδ. Allen. 2 τόμοι. Οξφόρδη.
γ’) Hymni. Εκδ. Allen. 1 τόμος. Οξφόρδη.
δ’) Ιλιάδα-Όδύσσεια. Μετάφρ. Καζαντζάκη-Κακριδή.
ε’) Οδύσσεια. Μετάφρ. Ζ. Σίδερη.
32. Ησίοδος
α’) Theogonia, Opera et dies. Εκδ. Solmen. Οξφόρδη.
β’) Άπαντα. Εισαγωγή - κείμενο - σχόλια - κριτικό υπόμνημα υπό Κ. Σίττλ.
33. Προσωκρατικοί
Die Fragmente der Vorsokratiker, Εκδ. Diels-Kranz. 2 τόμοι.
34. Πίνδαρος
α’) Carmina. Εκδ. Bowra. Οξφόρδη.
β’) Επίνικοι. Μετάφρ. Θ. Βορέα. 4 τόμοι.
35. Λυρικοί. Lyrica Graeca selecta. Εκδ. Page, Οξφόρδη.
36. Αισχύλος
α’) Septem Tragoediae. Εκδ. Murray, Οξφόρδη.
β’) Οι τραγωδίες του Αισχύλου. Μετάφρ. Γ. Γρυπάρη, 2 τόμοι.
37. Σοφοκλής
α’) Fabulae. Εκδ. Pearson, Οξφόρδη.
β’) Οι τραγωδίες του Σοφοκλέους. Μετάφρ. Γ. Γρυπάρη, 2 τόμοι.
38. Ευριπίδης
α’) Fabulae. Εκδ. Murray, 3 τόμοι. Οξφόρδη.
39. Αριστοφάνης
α’) Comediae. Εκδ. Hall-Gelbert, τόμοι 3, Οξφόρδη.
β’) Οι κωμωδίες του Αριστοφάνη, Μετάφρ. Θ. Σταύρου.
40. Ηρόδοτος
α’) Historiae. Εκδ. Hude. 2 τόμοι. Οξφόρδη.
β’) Ιστορίαι. Μετάφρ. Α. Βλάχου. 3 τόμοι.
41. Θουκυδίδης
α’) Ξυγγραφή. Εκδ. Stuart-Jones και Powell. 2 τόμοι. Οξφόρδη
β’) Ιστορία. Μετάφρ. Ελ. Βενιζέλου.
42. Ξενοφών
Opera. Εκδ. Marchant, 5 τόμοι. Οξφόρδη.
43. Πλάτων
α’) Opera. Εκδ. Burnet, 5 τόμοι. Οξφόρδη.
β’) Συμπόσιον υπό Ι. Συκουτρή.
γ’) Πολιτεία υπό Κ. Γεωργούλη.
δ’) Φαίδρος υπό Ι. Θεοδωρακόπουλου.
44. Αριστοτέλης
α’) Τα μετά τα Φυσικά. Εκδ. Jaeger. Οξφόρδη.
β’) Τα μετά τα Φυσικά. Μετάφρ. Κ. Γεωργούλη.
γ’) Περί Ποιητικής υπό Συκουτρή-Μενάρδου.
δ’) Γεωργούλη Κ., Αριστοτέλης ο Σταγιρίτης.
45. Πλούταρχος
α’) Βίοι παράλληλοι. Εκδ. Sintenis. 5 τόμοι. Λειψία.
β’) Βίοι παράλληλοι. Βιβλιοθήκη Ζαχαρόπουλου. 5 τόμοι (οι μισοί βιογραφούμενοι).
46. Λουκιανός
α’) Opera. Εκδ. Macleod. 4 τόμοι. Οξφόρδη.
β’) Άπαντα. Μετάφρ. Ι. Κονδυλάκη.
47. Επίκουρος,
Θεοδωρίδη Χ., Επίκουρος. Η αληθινή όψη του αρχαίου κόσμου.
48. Λουκρήτιος.
Περί της φύσεως των πραγμάτων. Μετάφρ. Κ. Θεοτόκη.
49. Liddel-Scott, Μέγα λεξικόν της ελληνικής γλώσσης. Μετάφρ. Μόσχου – Κωνσταντινίδου. 5 τόμοι.
50. Σταματάκου Ι., Λεξικόν της αρχαίας ελληνικής γλώσσης.
51. Lesky A., Ιστορία της ελληνικής λογοτεχνίας. Μετάφρ. Α. Τσοπανάκη.
52. Τσούντα Χ., Ιστορία της αρχαίας ελληνικής τέχνης.»
_________________________
(Ο παραπάνω κατάλογος βιβλίων υπάρχει στο βιβλίο του "Τα Ελληνικά", σ. 187. Προσοχή: δεν αφορά μόνο τους δασκάλους, αλλά και τον καθένα από μας. Αν συμφωνείτε, κοινοποιήστε τον. Ευχαριστούμε)

Πηγη

ΠΕΡΙΣΣΟΤΕΡΑ

Ποιος σκότωσε, πραγματικά, τον Πυθαγόρα;

Οι Πυθαγόρειοι επαινέθηκαν πάντα για την ηθική τους, την ταπεινοφροσύνη τους και τη συνέπεια του λόγου της τιμής τους.

Όμως... δύο ρήτορες μοιράζονταν τις δημαγωγικές αγορεύσεις και έστρεφαν τον λαό-μάζα κατά των Πυθαγορείων: ο Κύλων και ο Νίνων. Ο πρώτος δεν είχε γίνει δεκτός από τον Πυθαγόρα στη σχολή, όταν αυτοεπαινούμενος είχε πάει στον Πυθαγόρα ζητώντας να γίνει μαθητής του.

Ηταν πλούσιος, καλής καταγωγής αλλά φορτικός, βίαιος και τυραννικός, χρησιμοποιώντας τον κύκλο των φίλων του και τη δύναμη του πλούτου του για να μπορεί ν' αδικεί. Θεωρούσε ότι ήταν πιο άξιος απ' όλους για να γίνει μέτοχος και στη φιλοσοφία του Πυθαγόρα. (Πορφύριος "Πυθαγόρου βίος" 54).

Ο δε Νίνων αναφέρει ο Ιάμβλιχος: "προσποιούμενος μεν εξητακέναι τα των Πυθαγορείων απόρρητα, πεπλακώς δε και γεγραφώς εξ ων μάλιστα αυτούς ήμελλε διαβαλείν, και δους τω γραμματεί βιβλίον εκέλευσεν αναγιγνώσκειν, ην δ' αυτώ επιγραφή μεν λόγος ιερός...", δηλ. "ισχυριζόμενος ότι είχε εξετάσει τα μυστικά των Πυθαγορείων και αφού πλαστά σχεδίασε και συνέγραψε τέτοιες λεπτομέρειες, οι οποίες ήταν ειδικά υπολογισμένες να ενοχοποιήσουν τους Πυθαγορείους, έδωσε στο γραμματέα το βιβλίο και διέταξε να το διαβάσει, το βιβλίο επιγραφόταν Ιερός Λόγος ..." (Ιαμβλίχου "Πυθαγορικός βίος" 258, σελ. 180, εκδ. Πύρινος Κόσμος).

Και συνεχίζει παρακάτω ότι "τόσο πολύ εξαγρίωσε το πλήθος με τις συκοφαντίες του, ώστε μετά από λίγες μέρες μεγάλο πλήθος λαού συναθροίστηκε με την πρόθεση να επιτεθεί κατά των Πυθαγορείων".

Αν και ο Πυθαγόρας έχαιρε άκρας εκτίμησης, όμως το πλήθος που "άγεται και φέρεται" γρήγορα γοητεύθηκε από τους δημαγωγούς και τον "αποτυχημένο μαθητή" Κύλωνα. Ετσι απέδιδαν στον Πυθαγόρα και τους οπαδούς του όλα τα κακά που έπλητταν την πόλη.
Σεισμός, λοιμός, κακοκαιρίες, ό,τι άσχημο και να γινόταν οφειλόταν στις "τελετές" των Πυθαγορείων που εξόργιζαν τα "πνεύματα".

Κάποια μέρα το εξαγριωμένο πλήθος επιτέθηκε και έκαψε τη Σχολή σκοτώνοντας τους περισσότερους μαθητές.

Πολλοί λίγοι σώθηκαν και ανάμεσα τους και ο Πυθαγόρας, ο οποίος όμως μετά από λίγο χρονικό διάστημα πέθανε από τη λύπη του.

ΠΗΓΗ: Άρθρο >> Οι διωγμοί κατά των φιλοσόφων (nea-acropoli.gr)

ΠΕΡΙΣΣΟΤΕΡΑ

Μυστική Κρήτη

Τρεις φορές έχω κάνει τον γύρο της Κρήτης, μαζί με φίλους και συνεργάτες, για εξερευνητικούς σκοπούς, αναζητώντας την Μυστική Κρήτη. Το γενικό συμπέρασμα που έχω βγάλει είναι ότι τα μεγάλα μυστικά – όσο και οι μεγάλες ομορφιές – του νησιού, είναι στην ορεινή Κρήτη. Η Κρήτη είναι ένας τόπος μοναδικός στην Ελλάδα και στον κόσμο, που συνδυάζει τόσα πολλά επίπεδα ατμοσφαιρών για τον ονειροπόλο ταξιδιώτη, που δεν θα μου έφτανε ένα ολόκληρο βιβλίο για να αναλύσω τα πράγματα που έμαθα και είδα εκεί, τα πράγματα που «διδάχθηκα» από την Κρητική γη κι από τους Κρητικούς.

Η προσωπική γνώμη μου είναι ότι η Κρήτη έπαιξε στο μακρινό παρελθόν καθοριστικότατο ρόλο για την ανθρωπότητα, και πρόκειται να ξαναπαίξει σημαντικό «υπερβατικό» ρόλο στο άμεσο μέλλον για τον κόσμο. (Μέχρι και ο μεγαλύτερος δημιουργός της επιστημονικής φαντασίας, ο Φίλιπ Κ. Ντικ, στο τελευταίο του βιβλίο λίγο πριν πεθάνει, το Valis (Vast Active Living Intelligence System), προς το τέλος του βιβλίου, μιλά για την Κρήτη. Οι αναγνώστες της υπερβατικής Φανταστικής Λογοτεχνίας θα πρέπει να ρίξουν μια ματιά εκεί…).

Εκεί γεννήθηκε ο Δίας, εκεί ήταν ο βασιλιάς του Κάτω Κόσμου ο Μίνωας, εκεί αφίχθηκε ο Απόστολος Παύλος, εκεί γεννήθηκε ο Καζαντζάκης, για την Κρήτη μελετούσε ο Λάβκραφτ από μικρό παιδάκι, εκεί έγινε ένα από τα μεγαλύτερα σκηνικά του Β’ Παγκόσμιου Πόλεμου, εκεί υπάρχει η μεγαλύτερη και πιο ιδιαίτερη μυστικιστική μουσική παράδοση στην Ελλάδα (και συνεχίζεται μέχρι σήμερα), εκεί πήγε ο Νταίνικεν μόλις πάτησε σε ελληνικό έδαφος, εκεί αναπνέει η Μυστική Ελλάδα καλά κρυμμένη απ’ όλους τους «ανίδεους» που την επισκέπτονται σαν τουρίστες ή την κατοικούν σαν αυτόχθονες.

Ο ΤΑΦΟΣ ΤΟΥ ΒΑΣΙΛΙΑ ΤΟΥ ΚΑΤΩ ΚΟΣΜΟΥ

Όταν είχα πάρει μια συνέντευξη από τον Έριχ Φον Νταίνικεν, για λογαριασμό του περιοδικού Τρίτο Μάτι, (την μοναδική στην Ελλάδα, νομίζω), την εποχή που «συλλάβαμε» τον Νταίνικεν σε ελληνικό έδαφος (ο ίδιος έλεγε ότι είχε έρθει με εκδρομή της λέσχης των «Αρχαιο-αστροναυτών» για να πάει στους Δελφούς), μου είπε ότι έγραφε ένα βιβλίο για την Ελλάδα, κι έπειτα έμαθα ότι είχε σκοπό να ταξιδέψει μυστικά στην Κρήτη, όπως κι έγινε. Από τότε ξετυλίγεται ένα μυστήριο, που η ροή του διαρκεί μέχρι σήμερα, με πολλές προεκτάσεις.

Τι πήγε να κάνει ο Νταίνικεν στην Κρήτη; Τι έψαχνε εκεί;

Μια πολύπλοκη σειρά γεγονότων -που δεν είναι η θέση τους να κατατεθούν σ’ αυτές τις σελίδες- μου αποκάλυψε ότι, ο Νταίνικεν έψαχνε για τον τάφο του Μίνωα. Όχι φυσικά από αρχαιολογικό ενδιαφέρον, αλλά γιατί υπήρχαν πολλές πληροφορίες (πάνω σ’ αυτήν την ροή πληροφοριών έπεσα κι εγώ) ότι «κάποιοι» είχαν εντοπίσει σε μυστική τοποθεσία της Κρήτης ένα υποχθόνιο μέρος με υπόγειες πυραμίδες, στο οποίο υπήρχαν άγνωστες τεχνολογίες και (διαστημικά;) σκάφη, μεγάλοι θησαυροί και μυστικές γνώσεις, κι ότι σε μία από τις πυραμίδες κοιμόταν ο Μίνωας, ο κριτής των νεκρών, (ο «Μανού», «Αμήν» και «Βασιλιάς του Κόσμου» από το κέντρο της Γης, σύμφωνα με τις σημειολογικές μελέτες μου που ένα δείγμα τους κατέθεσα στο βιβλίο μου Κούφια Γη, στο κεφάλαιο, Της Δικαιοσύνης Ήλιε Νοητέ).

Αφού πρώτα μια «λανθασμένη» ροή πληροφορίας με παραπλάνησε και βρέθηκα να ψάχνω στους πρόποδες του Γιούχτα, έξω από το Ηράκλειο, την μάλλον ανύπαρκτη τοποθεσία «Κωλοφωτιά», τελικά έμαθα, από έγκυρες πηγές, ότι ο Νταίνικεν είχε πάει στον Τσούτσουρο, στην νότια Κρήτη, στα «Αστερούσια» όρη. (Βλέπε και ένα περίεργο δισέλιδο δημοσίευμα της εφημερίδας Απογευματινή εκείνης της εποχής, από «διαρροή» των ερευνών μου για την υπόθεση Νταίνικεν, για μια μυστική ομάδα ερευνητών στην Κρήτη με την οποία βρισκόταν σε επαφή ο Νταίνικεν, κ.ά.)…

Αν επιχειρήσεις να κάνεις, κυριολεκτικά, τον γύρο της Κρήτης, διαγράφοντας ένα κύκλο, όπου αρχίζεις δεξιά από το Ηράκλειο με παράκτιες διαδρομές, η παραλιακή διαδρομή σταματά στον Τσούτσουρο, ένα μικρό σχετικά άγνωστο χωριό αρκετά μετά την Ιεράπετρα. Από εκεί και πέρα, τα υπόλοιπα παράλια της Νότιας Κρήτης δεν είναι προσβάσιμα με δρόμους (τουλάχιστον όχι γνωστούς) μέχρι τουλάχιστον την Χώρα Σφακίων και το Φραγκοκάστελο.

Υπάρχουν βέβαια λίγες εξαιρέσεις, με δρόμους που οδηγούν από την ενδοχώρα, προς λιγοστές τουριστικές περιοχές. Αλλά δεν μπορείς να πάρεις από τον Τσούτσουρο και πέρα ακτή-ακτή την νότια Κρήτη και να βγεις, ας πούμε στην Παλαιοχώρα ή στον Κόρακα (με μοναδικές εξαιρέσεις το Τυμπάκι και την Αγιά Γαλήνη, την Πρέβελη και το Φραγκοκάστελο, τη Μέλισσα και τους Καλούς Λιμένες, μεμονωμένα τουριστικά μέρη στα οποία έχεις πρόσβαση από πάνω).

Ο Τσούτσουρος στέκει μοναχικός δίπλα στη βραχώδη ακτή, έπειτα από μια ορεινή διαδρομή στα αφιλόξενα Αστερούσια, (ίσως την πιο ιδιαίτερη μικρή οροσειρά της Ελλάδας, κατά την προσωπική μου γνώμη), ή μάλλον στους πρόποδές τους. Η ευρύτερη περιοχή είναι γεμάτη έρημους λόφους, σπηλιές, μέρη που τα ζώνουν τρομακτικοί θρύλοι, άγνωστες στρατιωτικές εγκαταστάσεις, και άλλα πολλά και περίεργα. Ο ίδιος ο Τσούτσουρος είναι ένα μέρος με πολύ παράξενη ατμόσφαιρα, σπηλαιώδη πετρώματα και έντονα ιονισμένη θάλασσα, ένα χωριό που φιλοξενεί – όπως διαπίστωσα – και πολλά καθυστερημένα παιδιά.

Οι πληροφορίες μου έλεγαν ότι ο Νταίνικεν έψαχνε στην ευρύτερη περιοχή του Τσούτσουρου και των ανατολικών Αστερουσίων ένα άνοιγμα ή σπηλιά που οδηγούσε στο εσωτερικό της γης και στη θρυλική ταφική κρύπτη του Μίνωα, ή – έτσι, κάπως αόριστα – «έναν υπόγειο χώρο που κρύβει τα μεγαλύτερα μυστικά της Ελλάδας, με κοσμοϊστορική σημασία, που αν ανακαλυφθεί θα είναι η μεγαλύτερη ανακάλυψη όλων των εποχών κι αν δημοσιοποιηθεί θα φέρει τα πάνω, κάτω…».

Σε δύο διαφορετικές δόσεις εξερεύνησα όσο μπορούσα στα Αστερούσια, την ευρύτερη περιοχή από τον Τσούτσουρο μέχρι την τοποθεσία που λέγεται «Παράνυμφοι», και μαζί με συνεργάτες ανακαλύψαμε τρία ανοίγματα τα οποία ήταν σφραγισμένα με ενισχυμένο μπετόν. Δηλαδή, ουσιαστικά τίποτα, γιατί δεν θέλαμε να διακινδυνέψουμε χωρίς λόγο. (Σε περιοχές και συνθήκες, που κάλλιστα μπορεί να σε συλλάβουν για αρχαιοκάπηλο ή κατάσκοπο του Καντάφι, αν «κινείσαι ύποπτα». Κι άντε μετά να τους πείσεις ότι ψάχνεις για «εξωγήινους». Ή – ακόμη χειρότερα – να το ξέρουν ήδη…).



Το Κατσίκι στην Σπηλιά

Επιπλέον – και φαινομενικά άσχετα με όλα αυτά – σε κάποιον ερευνητικό κύκλο της Αθήνας, άκουσα την εξής ιστορία, που σχετίζεται με το ζήτημα, (δεν γνωρίζω αν οι πληροφορίες αυτές ευσταθούν): Ένας βοσκός της Κρήτης, σε άγνωστη τοποθεσία, ακολούθησε ένα χαμένο κατσίκι του σε μια σπηλιά (αυτός ο βοσκός ακολουθεί το κατσίκι στην σπηλιά σε όλη την Ελλάδα, σε όλες τις εποχές…), και ξαφνικά βγήκε σε έναν πολύ παράξενο και τεράστιο, σχεδόν αχανή, υπόγειο τόπο. Στην είσοδο αυτής της υπόγειας κοιλάδας (;) υπήρχε χρυσή πύλη γεμάτη λεπτεπίλεπτα χρυσά στεφάνια με λουλούδια, κι από εκεί έβλεπες την συγκλονιστική θέα από μεγάλες πυραμίδες, τεράστια χρυσά αγάλματα, μηχανήματα αγνώστου προελεύσεως και …παράξενα αεροσκάφη σε παράταξη.

Ο βοσκός, κατατρομοκρατημένος έγινε καπνός, για να επιστρέψει για δεύτερη φορά όταν ξαναβρήκε την ψυχραιμία του, (το χρυσάφι, βλέπετε). Άρχισε να πηγαίνει εκεί και να παίρνει κάθε φορά χρυσάφι από την πύλη. Αργότερα, επειδή ήταν μάλλον αρκετά γέρος, εμπιστεύθηκε το μεγάλο μυστικό σε κάποιον νεαρότερο φίλο του, για να πάνε μαζί και να τον βοηθήσει να μπει πιο μέσα – γιατί φοβόταν μόνος του – και να κουβαλήσει περισσότερο χρυσάφι.

Ο φίλος πήγε μαζί του, και μαζί διαπίστωσαν ότι εκεί υπήρχαν πολλά παράδοξα, ακόμη και αγάλματα που μιλούσαν!! Αφού συνήλθε, ο φίλος του είπε ότι αυτό το πράγμα είναι πολύ μεγάλη ανακάλυψη κι ότι αρκετό χρυσάφι πήρανε από εκεί, τώρα έπρεπε να ειδοποιήσουν κάποιον αρμόδιο για να το αποκαλύψουν. Θα έπαιρναν και τα «εύρετρα» και την δόξα για την ανακάλυψη.

Ο φίλος πήγε στην Αθήνα, στο υπουργείο πολιτισμού, και υποτίθεται ότι συναντήθηκε με την Μελίνα Μερκούρη, που ήταν τότε υπουργός. Η Μελίνα άκουσε προσεκτικά την ιστορία του και στο τέλος του είπε ότι δεν μπορούσε να στείλει συνεργείο στην περιοχή, γιατί αυτό θα ήταν πολυέξοδο και ενδεχομένως να την εξέθετε, γιατί η ιστορία ήταν πολύ παράδοξη για να είναι αληθινή, και το ίδιο ίσχυε και για να στείλει έστω κάποιο συνεργείο για να διαπιστώσει αν είναι αλήθεια.

Πονηρά, υποτίθεται ότι η Μελίνα πρότεινε στον τύπο το εξής: αν είναι αλήθεια όλα αυτά, τότε αυτοί οι δύο είναι πλούσιοι, γιατί σκέφτηκε ότι σίγουρα έχουν κλέψει χρυσάφι, οπότε ας πληρώσουν αυτοί το συνεργείο διερεύνησης του ζητήματος κι αν διαπιστωθεί ότι λένε την αλήθεια, θα εισπράξουν πολύ περισσότερα εύρετρα και θα αποζημιωθούν με το παραπάνω για τα έξοδά τους. Ο τύπος αρνήθηκε και έφυγε. Από εκεί και πέρα το ζήτημα δεν συνεχίστηκε, λίγο αργότερα η Μερκούρη αρρώστησε και είχε άλλα να σκεφτεί…

Η διήγηση που έμαθα εγώ και παραθέτω πιο πάνω, υποτίθεται ότι είναι η διήγηση αυτού του (αγνώστου σε μένα) ανθρώπου προς την Μερκούρη, η οποία διέρρευσε σε έναν ερευνητικό κύκλο. Προσέλκυσε το ενδιαφέρον μου, παρ’ όλο που έχει όλα τα χαρακτηριστικά μιας νεομυθολογίας, γιατί ταιριάζει απόλυτα με αυτά που σας έλεγα πιο πάνω περί Νταίνικεν, τα οποία οι πηγές μου δεν γνώριζαν…

Από τότε – και δεν ξέρω πως να το χαρακτηρίσω αυτό – άκουσα σχεδόν την ίδια ιστορία για τουλάχιστον άλλα πέντε μέρη της Ελλάδας: στους Δελφούς, για το «σπήλαιο του Κόχραν» (ενός άγγλου ερευνητή που το ανακάλυψε στην Χαράδρα και βρέθηκε εκεί το πτώμα του), όπου ένας βοσκός μίλησε με τον Άγγελο Σικελιανό λέγοντάς του για χρυσά αγάλματα που μιλούσαν, πυραμίδες, τεχνολογίες και άλλα τέτοια.

Στην Γκιώνα, για έναν υπόγειο τόπο με χρυσές πυραμίδες, που τον ανακάλυψε ένας βοσκός και το αποκάλυψε σε έναν φίλο του κι έπειτα εξαφανίστηκε εκεί κάτω. Στην Ροδόπη, για έναν μηχανικό δημοσίων έργων που διάνοιγε μια σήραγγα κι έπεσε πάνω σε ένα παρόμοιο μέρος, για το οποίο έχει ορκιστεί να μην μιλήσει ποτέ.

Στον Βόλο, για έναν βοσκό που ανακάλυψε μια σπηλιά που οδηγεί σε μυστική αίθουσα που περιέχει μια χρυσή στρογγυλή τράπεζα και γύρω της κάθονται χρυσά αγάλματα που αρχίζουν να σου μιλούν μόλις μπαίνεις μέσα και σε άλλα μέρη, πάντα η ίδια πάνω-κάτω ιστορία…





Η ΣΠΗΛΙΑ ΤΟΥ ΤΖΑΝΗ ΚΑΙ Η ΕΙΔΙΚΗ ΔΙΑΔΡΟΜΗ

Σ’ αυτόν μου τον τριπλό γύρο της Μυστικής Κρήτης, εκτός από τα Αστερούσια, το πιο ιδιαίτερο μέρος που συνάντησα, είναι κατά τη γνώμη μου ο Ομαλός και η ευρύτερη ορεινή περιοχή, στο νομό Χανίων. Το φαράγγι της Σαμαριάς, το λιγότερο γνωστό φαράγγι της Αγίας Άννης, γενικά το οροπέδιο του Ομαλού με τα αιώνια μυστικά του. Εκεί μπήκα στο σκοτεινό και τρομακτικό «Σπήλαιο του Τζανή», (εκεί μπήκε και ο «Τζανής» και δεν ξαναβγήκε, αφήνοντας πίσω μόνο το όνομά του). Είχαμε μάθει από τους ντόπιους ότι εκεί μέσα πριν από χρόνια είχε μπει μια εξερευνητική αποστολή Γάλλων, που είχαν έρθει με ελικόπτερα (!).

[…] Το οροπέδιο του Ομαλού Χανίων βρίσκεται σε απόσταση 38 χιλιομέτρων από τα Χανιά σε ύψος 1100 μέτρων στα Λευκά Όρη. Εχει έκταση 15 τετραγωνικών χιλιομέτρων και το μεγαλύτερο μέρος του ανήκει στους κατοίκους του Αν. Σελίνου. Επί τουρκοκρατίας ήταν άντρο επαναστατών. Μόνο δυο φορές κατάφεραν οι Τούρκοι να φθάσουν ως εκεί και για λίγες μέρες, κατά την αποτυχούσα επανάσταση των ετών 1886 – 1888 (επανάσταση των χιλίων ημερών). Από τον Ομαλό πηγάζει το γνωστό επαναστατικό άσμα: Πότε θα κάνει ξαστεριά πότε θα Φλεβαρίσει να πάρω το τουφέκι μου…να κατεβώ στον Ομαλό… Εχει τρεις εισόδους μια από την πλευρά των Λάκκων (πόρος), μιά από την πλευρά των Σφακιών, ξυλόσκαλο από όπου αρχίζει και το γνωστό Φαράγγι της Σαμαριάς, και μια από την πλευρά του Σελίνου. […]

Οι ντόπιοι μου διηγήθηκαν ότι οι Γάλλοι (15-20 άτομα) μπήκαν εκεί μέσα και βγήκαν μετά από δύο μέρες και είπαν ότι έπεσαν σε μια υπόγεια λίμνη και ζήτησαν από τους δικούς τους να τους φέρουν βάρκες. Οι βάρκες ήρθαν με ελικόπτερα (!) κι αυτοί ξαναμπήκαν και βγήκαν έπειτα από τέσσερις ημέρες, μόνο που ήταν λιγότεροι από τους μισούς, χωρίς βάρκες. Όταν οι ντόπιοι τρομαγμένοι τους ρώτησαν που ήταν οι υπόλοιποι, αυτοί είπαν ότι είχαν φύγει από άλλο μέρος (;). Μόνο που στον Ομαλό δεν υπάρχει άλλο μέρος για να φύγεις…

Όταν μπήκαμε στη σπηλιά του Τζανή, ελπίζαμε ότι θα βρούμε την λίμνη και τις βάρκες για να την περάσουμε, (αφού δεν τις είχαν μαζί τους βγαίνοντας θα τις είχαν αφήσει εκεί για να ξανάρθουν). Προχωρήσαμε αρκετά βαθιά, με δύσκολες συνθήκες, γιατί είναι ένα μέρος ιδιαίτερα «φορτισμένο με αρνητική ενέργεια» που σε πολλούς προκαλεί «πανικό» και έντονο στρες. Τελικά συναντήσαμε έναν «κάρκαρο» με πολύ μεγάλο στόμιο, μια άπατη τρύπα (ρίχναμε μέσα πέτρες που δεν εξιστορούσαν καθόλου την πτώση τους) που έφραζε μπροστά μας το διάδρομο. Πέρα απ’ αυτήν η στοά συνεχιζόταν, αλλά δεν μπορούσαμε να περάσουμε πάνω από την τεράστια τρύπα – ή δεν θέλαμε να το διακινδυνέψουμε. Ο μόνος τρόπος θα ήταν να στήναμε μια αυτοσχέδια γέφυρα, με υλικά και εξοπλισμό που δεν είχαμε.

Όταν βγήκαμε, συνειδητοποιήσαμε ότι κάποια άτομα μας παρακολουθούσαν διακριτικά. Τους είδα να κρύβονται, κι όταν τους πλησίασα για να συστηθούμε, απομακρύνθηκαν και χάθηκαν. Ένα ζευγάρι γέρων της περιοχής μας προειδοποίησε ότι στην σπηλιά αυτή υπάρχουν «δαίμονες» που τον παλιό καιρό έβγαιναν και έκαναν απαγωγές. Ένας άλλος ντόπιος μου είχε πει «δεν θέλεις να πας εκεί δα, μόνο καλικάντζαρους έχει ‘κει μέσα και δεν θέλουνε παρέα…». Ίσως να τους κρατάνε ακόμη παρέα κάποιοι Γάλλοι, μαζί με τον Τζανή και με μερικές δεκάδες ανθρώπους που έφυγαν εκεί μέσα κυνηγημένοι την εποχή της κατοχής και του εμφύλιου, μαζί και με μια διμοιρία των Ες-Ες.

Δεν ξέρω κι έτσι, η σπηλιά του Τζανή παρέμεινε ένα μυστήριο μέχρι σήμερα.

Ίσως κάποτε ξαναπάω για να το εξιχνιάσω περισσότερο, ίσως όμως αντί για μένα το κάνει κάποιος από εσάς που διαβάζετε αυτές τις γραμμές…

Σε έναν τέτοιο άγνωστο φίλο, προτείνω μια ειδική διαδρομή, την οποία μπορεί να ακολουθήσει με αυξημένη την «ειδική προσοχή» του και νομίζω πως θα ανακαλύψει πολλά. Άνοιξε έναν οδικό χάρτη της Κρήτης και συμβουλέψου τον διαβάζοντας την παρακάτω διαδρομή:

Εθνική οδός δεξιά από το Ηράκλειο, προς τα ανατολικά. Στροφή για Κνωσό, κι έπειτα Κνωσός, Σπηλιά (μεταξύ Βλίχια και Σκάλανι), Κάτω Αρχάνες, Άγιος Σύλας, Άγιος Βλάσιος, Λυκαστός, Γιούχτας, Προφήτης Ηλίας. Κι από εκεί, προς τα κάτω πάλι από την άλλη μεριά, Βαθύπετρο, Σπηλιώτισσα, Αστρίτσι, Πεζά, Βαρβάροι (χωριό Καζαντζάκη), Μονή Αγκράθου, Καστέλι, Κασταμονίτσα, Δίκτη, Δικταίον Άντρον (σπήλαιο γεννήσεως Δία), Τζερμιάδο, Μέσα Ποτάμι, Μαχαίρα, από εκεί στην Εθνική οδό προς Άγιο Νικόλαο. Λιμάνι Αγίου Νικολάου, Καλό Χωριό, Τουρλωτή, Σητεία, Αγία Φωτιά, Παλαίκαστρο, Ζάκρος, Βίγλα Ζάκρου, Άγιος Σπυρίδωνας

… και πάλι στην εθνική οδό προς Ιεράπετρα. Καλά Νερά, Κακιά Σκάλα, Ιεράπετρα, και προς τα πάνω μετά την Ιεράπετρα, Καλόγερο, Ανατολή (οι ντόπιοι διηγούνται για το ορεινό μέρος έξω από το χωριό τους «όπου κατέβαινε ο Δίας με το πλοίο του και έλεγε ιστορίες» – το ίδιο και στο χωριό Μύθοι – και για τη «γουρούνα με τα γουρουνάκια, που βρήκαν οι Γάλλοι»), Εξακουστή, Εσταυρωμένος, Μύθοι, και πάλι πίσω στην εθνική οδό προς Τυμπάκι. Κάτω Βιάννος, Μέση, Καστελλιανά, στροφή προς Τσούτσουρο. Ανατολικά Αστερούσια, Τσούτσουρος, πάλι πίσω, Αχενδριάς, Παράνυμφοι, και πάλι πίσω στην εθνική οδό προς Τυμπάκι. Άγιοι Δέκα (όπου η εκκλησία με τους δέκα τάφους σε κρύπτη από κάτω της), Μοίρες, Φαιστός, Τυμπάκι, Μέλαμπες (Μ’ Έλαμπες; Με Λάμπες;), Σπήλι, Ασώματος, Πρέβελη, πίσω στην εθνική οδό για Ρέθυμνο.

Ρέθυμνο, Σούδα (και η περιοχή ειδικής εποπτείας που περιγράφω παρακάτω), Χανιά, στροφή μετά το Μάλεμε κοντά στα Ραπανιανά, δεξιά στο ακρωτήριο για Ελληνοσπηλιά, και πάλι πίσω. Εθνική οδός και δρόμος για Ομαλό. Ομαλός, φαράγγι Αγίας Άννης, φαράγγι Σαμαριάς, (πεζοπορίες), Αγία Ρούμελη, Χώρα Σφακίων, Φραγκοκάστελο (Δροσουλίτες). Άγιος Βασίλειος, Φωτεινός, Βαλσαμόνερο, Σωματάς, Ρέθυμνο.

Αυτή η διαδρομή, (συν το Ιδαίον Άντρον στην Ίδη αλλά και τα Λευκά Όρη), σύμφωνα με τις δικές μου περιηγήσεις, είναι που κρύβει τη Μυστική Κρήτη.

«Χαθείτε» σ’ αυτήν και πολλά έχετε να «βρείτε»





ΙΕΡΑ ΣΠΗΛΑΙΑ, ΙΕΡΕΣ ΚΟΡΥΦΕΣ, ΙΕΡΗ ΓΕΩΓΡΑΦΙΑ

Το σπήλαιο «Γκουβερνέτο» (δηλ. «Σπηλιά της Κυβέρνησης»!) ή «Αγίου Ιωάννη Ξένου» ή «σπηλιά του Ερημίτη», είναι ένα πολύ «ειδικό» μέρος. Βρίσκεται στην τοποθεσία Αυλάκι Κυδωνίων, σε υψόμετρο 800μ. Στην ίδια περιοχή υπήρχε παλαιότερα και η «Μονή Κυβερνείο» («Γκουβερνέτο» όπως την έλεγαν στα φράγκικα), η οποία καταστράφηκε από επιδρομές πειρατών.

Οι μοναχοί αναγκάστηκαν να χτίσουν ένα άλλο μοναστήρι, πιο ασφαλές, σε απόσταση μισής ώρας από το πρώτο, που τελικά σώζεται μέχρι σήμερα. Δεξιά από την είσοδο του σπηλαίου υπάρχει φυσικά ομώνυμο εκκλησάκι, σκαλισμένο ολόκληρο σε συμπαγή βράχο (!) όπου κατά την επέτειο της μνήμης του Αγίου Ξένου συγκεντρώνονται πολύ πιστοί. Οι περισσότεροι καταδύονται μέσα στο σπήλαιο, αναζητώντας το τέλος του, όπου θεωρείται ότι ασκήτεψε και πέθανε (εξαφανίστηκε) ο Άγιος.

Για την εύκολη πρόσβαση στο σπήλαιο οι μοναχοί άνοιξαν μονοπάτι με σκαλάκια μέχρι την είσοδο. Πέντε μέτρα αριστερά μετά την είσοδο, μέσα στη σπηλιά, υπάρχει μια δεξαμενή στην οποία συγκεντρώνεται νερό που προέρχεται από διάφορες αιτίες, το οποίο θεωρείται «αγίασμα». Μέσα στη σπηλιά, υπάρχει η ξερή πια κοίτη μυστικού ποταμού, που έχει μήκος 150μ και καλύπτει έκταση 1500τμ κι έπειτα εξαφανίζεται πέρα από τους σταλακτίτες.

Το σπήλαιο έχει αρκετές αίθουσες με επιβλητικές σταλαγμιτικές κολώνες. Η τελευταία απ’ αυτές είναι το «ασκηταριό» του «Ξένου». Προς το τέλος του αριστερού τείχους του, σε ύψος 1μ περίπου, υπάρχει μια σταλαγμιτική προεξοχή με επίπεδη επιφάνεια την οποία χρησιμοποιούν για αγία τράπεζα. Πάνω της είναι τοποθετημένη η εικόνα του αγίου.

Το σπήλαιο «Μιλάτου» βρίσκεται στην πλαγιά μιας απότομης και πολύ βαθιάς χαράδρας, σε απόσταση 3χλμ από το χωριό Μίλατος από τον αυτοκινητόδρομο, κι έπειτα πεζοπορία διάρκειας είκοσι λεπτών. Στη σπηλιά αυτή, όπως αναφέρει η παράδοση, αλλά και μια ειδική επιγραφή που έχει σκαλιστεί πάνω από την αριστερή είσοδό της, σφάχτηκαν το 1823, από τις ορδές του στρατηγού Χασάν, 3.600 (!) άνδρες και γυναικόπαιδα. Φυσικά το μέρος, εδώ και δύο αιώνες θεωρείται στοιχειωμένο και συχνά παρουσιάζει πολλά παράξενα φαινόμενα, ειδικά τις νύχτες. Τα οστά που είχαν μείνει από τους νεκρούς, τοποθετήθηκαν σε «Ηρώο» μέσα στο σπήλαιο.

Η «Κυριακή του Θωμά» έχει καθιερωθεί ως τοπική εθνική εορτή και γιορτάζεται μέσα στο σπήλαιο με μεγάλη επισημότητα (!). Η σπηλιά έχει 8 κατά σειρά εισόδους σε μήκος 50μ με παράδοξους εξώστες προς τη χαράδρα, και καλύπτει μια έκταση περίπου 3.000 τμ, αν και έχει πολλές στοές με στενωπούς εισόδους, που δεν έχουν εξερευνηθεί. Από τον κεντρικό θάλαμο του σπηλαίου, ξεκινούν τσιμεντένιες σκάλες που οδηγούν στον παράλληλο «Θάλαμο των Ηρώων». Στο δεξί μέρος του θαλάμου βρίσκεται η είσοδός του και στο αριστερό υπάρχει ένα εκκλησάκι, που στα δεξιά της είναι το« Ηρώον».

Το σπήλαιο «Δικταίον Άντρον», βρίσκεται στη βορεινή πλευρά του όρους Δίκτη (1.000μ υψόμετρο), κοντά στα σύνορα Ηρακλείου και Λασιθίου. Για την πρόσβαση σ’ αυτό, υπάρχει ανηφορικός πεζόδρομος που αρχίζει από το τουριστικό περίπτερο του «Ψυχρού» και φτάνει στην τεράστια είσοδό του ύστερα από πορεία μισής ώρας. Το θρυλικό Δικταίο Άντρο αποτελείται από έναν τεράστιο θάλαμο που στο τέλος του χωρίζεται σε 4 διαμερίσματα, γεμάτα επιβλητικές σταλαγμιτικές κολώνες. Είναι μια θεϊκή σπηλιά, αντίστοιχη για την ελληνική θρησκεία με αυτήν που γεννήθηκε ο Χριστός στη Βηθλεέμ: στον τελευταίο θάλαμο του Δικταίου σπηλαίου, η Ρέα γέννησε τον Δία.

Για να τον προστατέψει από τον πατέρα του τον Κρόνο που ήθελε να τον φάει για να διατηρήσει τη βασιλεία του, τον παρέδωσε στους «Κουρήτες» που τον μετέφεραν στο σπήλαιο «Ιδαίον Άντρον», στο όρος Ίδη, στην απέναντι μεριά του νομού Ηρακλείου, αρκετά κοντά στην Κνωσό. Δεν είναι ξεκάθαρο αν οι Κουρήτες τον μετέφεραν υπογείως ή από την επιφάνεια, ούτε και «τι» ή ποιοι ήταν αυτοί. Στο Ιδαίον Άντρον ανέθρεψαν τον Δία οι Νύμφες (νεράιδες) με το ειδικό γάλα της κατσίκας (αίγας) Αμάλθειας και με άγριο μέλι. Και τα δύο σπήλαια, Δικταίον και Ιδαίον, αποτέλεσαν ισχυρούς ιερούς τόπους δύναμης κατά την αρχαιότητα, και ήταν τόποι λατρείας του Διός.

Στο Δικταίο Άντρο, το αχανές κοίλωμά του φωτίζεται από την τεράστια είσοδό του (14Χ8μ) και ο επισκέπτης το ατενίζει με δέος. Το σκηνικό είναι παραμυθένιο και κατεβαίνοντας φτάνουμε στο κατώτατο τμήμα του ανάμεσα από συστάδες με πανύψηλες κολώνες, που περικυκλώνουν τη λιμνούλα όπου λουζόταν ο Δίας. Στο δεξιό θάλαμο από τη λιμνούλα, κρέμεται ο «Μανδύας» του Δία, ενώ προς τα αριστερά βρίσκεται ένας μικρότερος θάλαμος. Εκεί, σε μια κόγχη που διακρίνεται, γεννήθηκε ο Δίας.

Η Κρήτη είναι γεμάτη από σπήλαια που θεωρούνται «ιερά», που φυσικά είναι πανάρχαια, το ίδιο και η «χρήση» τους. Αναφέρω αυτά τα ιερά σπήλαια που ανακάλυψα στις περιηγήσεις μου, χωρίς να αποκλείω ότι υπάρχουν και άλλα περισσότερα τα οποία δεν τα γνωρίζω:

Νομός Χανίων: Ελληνόσπηλιο, Σπήλαιο Αρκούδας, Λερά Σπηλιά, Νυμφοσπηλιά, Ελλανία.

Νομός Ρεθύμνου: Σπήλαιο Μελιδονίου, Σπήλαιο Ελλενών, Σπήλαιο Πατσού, Ιδαίον Άντρον. Νομός Ηρακλείου: Σπήλαιο Καμαρών, Σπήλαιο «Μυστικό» Αρκαλοχωρίου, Σπήλαιο «Σκοτεινό», Σπήλαιο Ειλειθυίας (ή Ηλιθίας), Σπήλαιο Ειλειθυίας Ινάτου, Σπήλαιο Σίβα. Νομός Λασιθίου: Σπήλαιο Τράπεζας, Βρόκαστρο, Δικταίον Άντρον, Σπήλαιο Προφήτη Ηλία, Ζακροσπηλιά, σπηλιά Κουφονησιού.

Επίσης υπάρχουν πολλές «ιερές κορυφές» (που οι περισσότερες φιλοξενούν και ιδιαίτερα αρχαία ιερά), από τις οποίες προσωπικά έχω εντοπίσει: Ιερό νήσου Δία, Ιερό Βρυσίνας (Ρεθύμνου), Γωνιών, Γιούχτα (Αρχάνες), Κουμάσα, Κόφινα, Μαζά, Προφήτη Ηλία (Μάλια), Καρφί, Ανατολής, Πετσοφά (Παλαικάστρου), Τραόσταλου, Πισκοκέφαλου (Σητείας), Καλού Χωριού (Πεδιάδας).

Στα σύνορα Ηρακλείου και Λασιθίου, στην περιοχή Μάλια, υπάρχει μια αρχαία έπαυλη με διακοσμημένους τοίχους και δάπεδα, με σκάλες και διαδρόμους, που διαθέτει δίκτυο στοών (που το έχουν χαρακτηρίσει σαν «δίκτυο αποχετεύσεων» παρ’ όλο που μπορεί να κινείται άνετα μέσα του ένας όρθιος άνθρωπος…).

Στην Κρήτη υπάρχουν πολλές περιοχές που είναι «ειδικές» για την μελέτη της Ιερής Γεωγραφίας,τόποι ιδιαίτεροι με πολυεπίπεδες ιδιαιτερότητες, που συχνά έχουν μέχρι και «γεωπολιτική» ή «στρατηγική» αξία, και η σωστή οπτική αυτών των τόπων ξεκλειδώνει πολλά μυστικά. Παραθέτω από το σημειωματάριό μου, ένα χαρακτηριστικό παράδειγμα μιας τέτοιας ευρύτατης περιοχής, πολύ μεγάλου «ειδικού» ενδιαφέροντος, με την ειδική διαδρομή εποπτείας της, γι’ αυτούς που μπορούν να χειριστούν αυτά τα θέματα:

Έξοδος Α., από το δρόμο της Σούδας. Στο 2ο χλμ διακλάδωση δεξιά από το δρόμο με τους ευκαλύπτους, οδηγεί στη Μονή «Χρυσοπηγής» (16ου αι.). Η Μονή περιβάλλεται από τείχος. Νότια της Χρυσοπηγής, κοντά στο χωριό Νεοκούρου, μινωικός οικισμός με ειδική ανακτορική έπαυλη. Στο 4ο χλμ περνάμε το λιμάνι της Σούδας, (στην ευρύτερη περιοχή βρίσκονται και Αμερικανικές βάσεις και πολλά ραντάρ), στο 5ο χλμ παίρνουμε την εθνική οδό προς Ρέθυμνο. Στα 12,5 χλμ έξοδος δεξιά για «Άπτερα», στενός ανηφορικός δρόμος με στροφές.

Στο 13ο χλμ το χωριό «Μεγάλα Χωράφια» (εκεί κοντά νεκρόπολη), όπου διακλάδωση αριστερά οδηγεί στην τοποθεσία της αρχαίας Απτέρας (2χλμ. Πήρε το όνομά της από τις Σειρήνες που έχασαν εδώ τα φτερά τους ύστερα από την ήττα τους σ’ ένα μουσικό αγώνα που έγινε με τις Μούσες). Τείχη μήκους 4χλμ. Από εκεί, πανοραμική θέα του κόλπου της Σούδας, από την κορυφή του λόφου (υψόμετρο 200 μ.).

Ο δρόμος στο μικρό οροπέδιο συνεχίζει, (προσπερνώντας διακλάδωση δεξιά προς αρχαιολογικό χώρο) μέχρι το ανακαινισμένο τουρκικό φρούριο που δεσπόζει στον κόλπο και σε όλη την ακτή. Η θέα συναρπαστική. Στα ανατολικά φαίνεται όλη η ακτή και η πεδιάδα «Κοιλιάρη». Προς βορά, δίπλα στην εθνική οδό, στέκει το μεσαιωνικό φρούριο «Ιτζεδίν» και απέναντι ο κόλπος της Σούδας με το ναύσταθμο και τα μικρά νησάκια, τεράστιες περιοχές που απαγορεύεται η πρόσβαση.

Σε ένα από τα απαγορευμένα νησάκια, στη νήσο Σούδα, υπάρχει βενετσιάνικο φρούριο. Στο βάθος, τον ορίζοντα κλείνει η χερσόνησος του Ακρωτηρίου. Προς νότο, η εντυπωσιακή εικόνα των Λευκών Ορέων. Πάνω από τα Άπτερα, χωριό «Στύλος» (38,5 χλμ από τα «Μεγάλα Χωράφια»), με ιερά βράχια στην εξοχή του. Λόφοι με ειδική θέα…

Ο αναζητητής της Μυστικής Κρήτης, μπορεί να αποκτήσει μια ειδική θέα του νησιού, μέσα από τις περιηγήσεις του, τις ανακαλύψεις του, την συγκριτική του παιδεία, τις ιστορίες που μπορούν να του διηγηθούν οι άλλοι αναζητητές. Η θέα αυτή, θα μεγαλώνει και θα παραλλάσσεται στο πέρασμα του χρόνου, αλλάζοντας πρόσωπα, αλλάζοντας μυστικά κι η Μυστική Κρήτη πάντα θα υπάρχει…

Αναζήτησε το άρθρο: Ο Τάφος του Βασιλιά του Κάτω Κόσμου

@Παντελής Γιαννουλάκης / συγγραφέας και εκδότης του περιοδικού Strange

Συγγραφέας που ζει και γράφει στη Θεσσαλονίκη, αλλά και σε πολλές εναλλακτικές πραγματικότητες που εξερευνεί με την ιδιαίτερη λογοτεχνία του και τις μελέτες του. Είναι ο δημιουργός, εκδότης και διευθυντής του περιοδικού Strange, δημιουργός των εκδόσεων «Άγνωστο» και πολλών ειδικών εντύπων και περιοδικών, με δεκάδες βιβλία και χιλιάδες άρθρα στο συγγραφικό ενεργητικό του. Ασχολείται ένθερμα με την Φανταστική Λογοτεχνία, την σημειολογία, την φιλοσοφία, την λογοτεχνία μυστηρίων, τις εναλλακτικές κοσμοθεωρίες και τα μυστήρια του ανθρώπου και των κόσμων του.


MEGAPOLISOMANSY: ΤΑ ΜΥΣΤΗΡΙΑ ΤΩΝ ΠΟΛΕΩΝ
ΠΑΝΤΕΛΗΣ ΓΙΑΝΝΟΥΛΑΚΗΣ

ΕΠΑΝΕΚΔΟΣΗ ΑΝΑΘΕΩΡΗΜΕΝΗ: MEGAPOLISOMANSY

ΕΚΔΟΣΕΙΣ TERRA PAPERS

«Το μεγαλύτερο παιχνίδι ενός συγγραφέα είναι να περιγράψει το Απερίγραπτο και να εξερευνήσει του Άγνωστο. Αυτοί, οι λίγοι, που το πετυχαίνουν είναι τόσο πολύτιμοι για τους επαΐοντες, όσο κι ένα διαμάντι για τους αδαείς» Ηώ Αναγνώστου

Megapolisomancy: Μεγα-Πολις-Μαντεία: η Μαγεία των Μεγαλουπόλεων:
Όρος που επινοήθηκε τo 1890, από τον Thibault De Castries, στο «απαγορευμένο» βιβλίο: Megapolisomancy: A New Science of Cities

ΝΕΑ, ΕΙΔΙΚΗ, ΣΥΛΛΕΚΤΙΚΗ ΕΚΔΟΣΗ, ΜΕ ΝΕΕΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ, ΝΕΑ ΔΕΔΟΜΕΝΑ,
ΠΕΡΙΜΕΝΟΥΝ ΤΟΝ ΑΞΙΟ ΠΟΛΕΜΙΣΤΗ-ΤΑΞΙΔΙΩΤΗ
ΝΑ ΕΞΕΡΕΥΝΗΣΕΙ ΚΑΙ ΝΑ ΖΗΣΕΙ ΟΛΑ ΤΑ ΜΥΣΤΗΡΙΑ ΤΟΥ MEGAPOLISOMANSY

Εξαντλημένο για δεκαπέντε χρόνια… σπάνιο, συλλεκτικό και θρυλικό πλέον, ένα από τα πιο αναζητημένα βιβλία της τελευταίας δεκαετίας, εμφανίζεται τώρα διαθέσιμο στην πολυαναμενόμενη ΝΕΑ αναθεωρημένη του συλλεκτική έκδοση.

Το βιβλίο των μεγάλων μυστικών για μια εναλλακτική πραγματικότητα μέσα στις μεγαλουπόλεις, από την πένα του γνωστού συγγραφέα (κι εκδότη) του Φανταστικού, του Παράξενου, του Ονειρικού, του Πέρα από αυτήν την Πραγματικότητα, του Ανεξερεύνητου ….κ. ΠΑΝΤΕΛΗ ΓΙΑΝΝΟΥΛΑΚΗ.

Μια ΝΕΑ αστική μεταφυσική για τον 21ο αιώνα.

Ταυτόχρονα ένα καινούργιο είδος μυθιστορήματος, Φανταστικής Λογοτεχνίας της Νέας Χιλιετίας.

Ειδική συλλεκτική έκδοση 500 σελίδων, διαστάσεων 24χ17
ΤΙΜΗ: 40€ /συν 4,50€ έξοδα αποστολής κι αντικαταβολής ΜΟΝΟ για την Ελλάδα.

Στην τιμή συμπεριλαμβάνεται κι ο ΦΠΑ 6%

ΓΙΑ ΠΑΡΑΓΓΕΛΙΕΣ
e-mail: terrapapersmag@gmail.com
t: 6948 948 799

Δεν είναι διαθέσιμο στα βιβλιοπωλεία.

Με την παραγγελία έρχεται σπίτι σας με την Γενική Ταχυδρομική Courier (για την Ελλάδα) και την UPS Courier (εκτός Ελλάδος)

Δυνατότητα έκδοσης τιμολογίου


[…] Έπρεπε, με κάθε θυσία, να ανακαλύψω τι σήμαιναν όλα αυτά. Ήταν άραγε ένα παιχνίδι του μυαλού, που σ’ έκανε να βλέπεις τις πόλεις με διαφορετικό μάτι; Ή μήπως ήταν μια μυστική πραγματικότητα, κάτι απαγορευμένο, κάτι που κανείς δεν συζητά; Κανένας δεν γνώριζε τίποτε για όλα αυτά. Κανείς εκτός από ‘μένα…

Πάνω απ’ όλα ήταν μια εκκεντρική χίμαιρα. Ένα νέο πολύ μεγάλο μυστήριο, μία νέα τέχνη ή μια νέα επιστήμη. Δεν ξέρω αν ήθελα στ’ αλήθεια να γίνω ο προφήτης της, αλλά οι Αστυμάγοι και τα φαντάσματα μερικών αγαπημένων μου συγγραφέων με παγίδευσαν στα οράματά της.

Τα μυστήρια δεν φανερώνονται ποτέ στους αναζητητές, μέσα από τις σκιές τα μυστήρια, τους παρακολουθούν καθώς βαδίζουν μέσα στην πόλη, οι Παρανοητικές Οντότητες το ξέρουν ότι τις ψάχνεις, η μεγαλούπολη το ξέρει ότι είσαι χαμένος μέσα στο τιτάνιο κρυπτόγραμμά της. Σε βλέπει με μυριάδες αόρατα μάτια. Η μεγαλούπολη με παρακολουθεί, είναι ζωντανή, το ξέρει ότι την κατασκοπεύω, το ξέρει ότι βγήκα για την μεγάλη και μυστηριώδη περιπολία…

Θα εξερευνήσω όλα τα μυστικά του Megapolisomancy. Αν καταφέρω να βρω την έξοδο απ’ αυτόν τον λαβύρινθο, θα προδώσω σε όλους τον χάρτη του… Αν όχι, ελπίζω να μην χρειαστεί να ψάξετε τόσο πολύ για μένα, όσο έψαξα εγώ για τον Μαύρο Πυθαγόρα. Ίσως με δείτε να τριγυρνώ μέσα στην πόλη, άγνωστος ανάμεσα σε αγνώστους. Κανένας περαστικός δεν θα μπορεί να φανταστεί τί ετοιμάζω…

Μια νέα αστική μεταφυσική για τον 21 ο αιώνα.

Και, ταυτόχρονα, ένα καινούριο είδος μυθιστορήματος, η φανταστική λογοτεχνία της νέας χιλιετίας.

(Από το οπισθόφυλλο του βιβλίου)



Terrapapers 

ΠΕΡΙΣΣΟΤΕΡΑ

20 χρόνια από την εξαφάνιση του Δημήτρη Λιαντίνη: Ένα συγκλονιστικό βίντεο-ντοκουμέντο

Φέρνουμε σήμερα στο φως, για πρώτη φορά, ένα συγκλονιστικό οπτικοακουστικό ντοκουμέντο. Τα πλάνα από την αποκάλυψη του τάφου του Δημήτρη Λιαντίνη το 2005 στον Ταΰγετο (από την ΕΜΑΚ και την αστυνομία), καθώς και τη φωνή του να απαγγέλει τον «Πραματευτή» του Γρυπάρη, έτσι όπως ο ίδιος κατέγραψε σε κασετόφωνο και βρέθηκε μέσα στη σπηλιά.

1η Ιουνίου 1998. 20 χρόνια χωρίς το δάσκαλο, το φίλο, τον πατέρα, τον Άνθρωπο.
Τον στοχαστή που με την σιωπή του θανάτου του άφησε κραυγή διαμαρτυρίας, αλλά και διαθήκη κατάφασης και αισιοδοξίας που διαπνέει όλο το έργο του: «Ζήστε!»
(Από το προσωπικό αρχείο του Δημήτρη Αλικάκου, συγγραφέα του «Λιαντίνης – Έζησα έρημος και ισχυρός, εκδ. Ελευθερουδάκη, 2η εμπλουτισμένη έκδοση -goo.gl/fM4XD3)



Ο Δημήτρης Λιαντίνης στην Αίγυπτο

Στις σελίδες που ακολουθούν θα επιχειρήσω να περιγράψω τη σχέση μου με το φαινόμενο «Δημήτρης Λιαντίνης», δηλαδή πότε και πώς ξεκίνησε, αλλά και πώς πορεύτηκε όλα αυτά τα χρόνια, δηλώνοντας εξ αρχής ότι τον ίδιο όχι μόνο δεν τον γνώρισα ποτέ, αλλά μού ήταν και εντελώς άγνωστος πριν εξαφανιστεί.




Απόσπασμα από το βιβλίο του Δημήτρη Αλικάκου «Έζησα Έρημος και Ισχυρός»

Γνωρίζοντας, ο αναγνώστης, αυτή τη σχέση και τα κίνητρά της, ίσως καταλάβει καλύτερα πώς προέκυψε αυτή η πρώτη βιογραφική προσέγγιση του άνδρα, αλλά και πιθανότατα θα κατανοήσει τις όποιες αδυναμίες που εντόπισε.

Τη 2η μέρα του Ιουνίου του 1998 πρωτάκουσα το όνομά του. Μια μέρα πριν, ο Λιαντίνης πήρε εκείνο το μονοπάτι που δεν έχει γυρισμό. Χάθηκε. «Πεθαίνω» έγραψε ο ίδιος.




Την εποχή εκείνη ήμουν ρεπόρτερ στον τ/σ Σκάι και χρεώθηκα, χωρίς να το θέλω, το θέμα της εξαφάνισής του. «Όχι πάλι με τους τρελούς...». Αυτή, θυμάμαι, ήταν η πρώτη αντίδρασή μου, η οποία βέβαια δε συγκίνησε καθόλου τον αρχισυντάκτη μου. Πόσο χαίρομαι, σήμερα, που δεν τον συγκίνησε...

Πήρα τον εικονολήπτη και βγήκαμε να κάνουμε το λεγόμενο «ρεπορτάζ». Πρώτη στάση στο Μαράσλειο Διδασκαλείο, εκεί όπου δίδασκε, εκτός από το Πανεπιστήμιο. Όταν φτάσαμε, διαπίστωσα ότι δεν υπήρχε ψυχή στο προαύλιο, και ο χώρος στάθμευσης ήταν άδειος - μόνο η καντίνα ήταν ανοιχτή. Η Μαρία της καντίνας μού είπε ότι τα μαθήματα τελείωσαν και οι σπουδαστές δεν είχαν λόγο να είναι εκεί. «Μόνο ένας καθηγητής είναι μέσα, κανείς άλλος». Κάτι ήταν και αυτό. Μπήκα στο γραφείο του, τον ρώτησα αν γνώριζε τον Λιαντίνη και αν θα ήθελε να μας μιλήσει. Δέχθηκε ευγενικά. Όμως η συνέντευξη ήταν σκέτη απογοήτευση. Μίλησε περίπου μισή ώρα, και όσο και αν προσπάθησα, μόνο 2-3 λεπτά ήταν κάπως «ωφέλιμα». Μόνο τόσα δηλαδή μίλησε για τον συνάδελφό του. Στα υπόλοιπα μας ενημέρωσε για άλλα, άσχετα με το θέμα. Μαζέψαμε τον εξοπλισμό και κατευθυνθήκαμε στο αυτοκίνητο. Λίγο πριν μπω μέσα είδα μια κοπέλα να διαβαίνει την πύλη. Φορούσε μαύρα. Περπατούσε αργά και με κατεβασμένο το κεφάλι. «Ωραία εικόνα! Να τον ξέρει άραγε;» σκέφτηκα. Την πλησίασα χωρίς την κάμερα και την ρώτησα αυτό ακριβώς.

«Αν ξέρω τον δάσκαλό μου με ρωτάτε; Ήταν μια ολόδροση σταγόνα ανθρώπου!».



Κωνσταντινούπολη, Μεγάλη του Γένους Σχολή. Εκδρομή Φιλ. Σχολής, Άνοιξη 1962

Έμεινα ενεός. Τα έβαλα με τον εαυτό μου. Ήταν ένα πιασάρικο «κιού» (τηλεοπτικός όρος-σύντομη δήλωση συνεντευξιαζόμενου) και ο κάμεραμαν ήταν στο αυτοκίνητο και κάπνιζε αμέριμνος. Σαν να μην ειπώθηκε ποτέ δηλαδή. Με ένα νεύμα κάλεσα τον συνάδελφο κοντά μου. «Μπορείτε να το ξαναπείτε ακριβώς έτσι όπως το είπατε;». Η Αρετή αντέδρασε: «Τι με περάσατε; Για θεατρίνα;», και συνέχισε: «Αν θέλετε να μάθετε ποιος ήταν ο Λιαντίνης να διαβάσετε το βιβλίο του» και βγάζει από την τσάντα της την Γκέμμα. «Τι; Έχει γράψει και βιβλίο;» ρώτησα με έκπληξη. «Όχι μόνο έχει γράψει, αλλά τα λέει όλα μέσα, ακόμα και για τον θάνατό του». «Όλα;».



Μαζί με τη μητέρα του Πολυτίμη

Φύγαμε από το Μαράσλειο με μια καλή συνέντευξη της Αρετής και το κυριότερο... με το βιβλίο στα χέρια μου που της το πήρα σχεδόν ψυχαναγκαστικά. Στο δρόμο προς το Φάληρο άρχισα να το ξεφυλλίζω και να διαβάζω σκόρπια και αποσπασματικά. «Βρε 'συ αυτός δεν είναι τρελός!» μονολόγησα, θυμάμαι. «Τι είπες;» με ρώτησε ο εικονολήπτης. «Τίποτα» του απάντησα.

Όταν φτάσαμε στο κανάλι έπρεπε να ενημερώσω για το υλικό που είχα και τις πληροφορίες. Ποιο υλικό και ποιες πληροφορίες; Το υλικό ήταν μιάμιση συνέντευξη και οι πληροφορίες ήταν... ένα βιβλίο. Έφτιαξα λοιπόν ένα βίντεο για το κεντρικό δελτίο ειδήσεων με αποσπάσματα από το βιβλίο του και εμβόλιμα υπήρχαν και οι συνεντεύξεις της Αρετής και μια φρασούλα του κυρίου καθηγητή. Αυτό ήταν! Όταν προβλήθηκε το βίντεο, έσπασε τα μηχανάκια της τηλεθέασης.



Φοιτητής στο αμφιθέατρο της Φιλοσοφικής

Παρένθεση. Ακούγεται ίσως χυδαίο σήμερα, αλλά έτσι έγινε τότε. Ήταν τέτοιο το ενδιαφέρον -η περιέργεια, αν θέλετε- του κόσμου να μάθει λεπτομέρειες για την παράξενη αναγγελία θανάτου ενός καθηγητή πανεπιστημίου, που το «θέμα Λιαντίνης» καταγράφηκε ως ένα από αυτά που «πούλησε» όσο λίγα στην ιστορία της Ελληνικής τηλεόρασης. Βέβαια, στα χρόνια που ακολούθησαν μέχρι το τρομερό 2005, το ενδιαφέρον μειώθηκε αισθητά, ωστόσο κάθε φορά που κάτι ή κάποιος έδινε την αφορμή, τα ΜΜΕ δεν έχαναν την ευκαιρία. Ήταν ένα θέμα με τεράστια δυναμική όσο συντηρούνταν το αίνιγμα της εξαφάνισης. Κλείνει η παρένθεση.



Δόκιμος Έφεδρος Ανθυπολογαχός των Τεθωρακισμένων

Λίγες μέρες αργότερα πήγα στο σπίτι της Αρετής και της παρέδωσα το βιβλίο που, σχεδόν, της είχα κλέψει. Δε χρειάστηκε ωστόσο να το αγοράσω στη συνέχεια. Την Γκέμμα -όπως και όλα του τα βιβλία- μου τη χάρισε η σύζυγός του.

Έπεσα με τα μούτρα σε αυτά. Όταν έπιασα, θυμάμαι, την Γκέμμα στα χέρια μου και άρχισα να τη διαβάζω, ένιωθα σε κάθε σελίδα την ανάγκη να μονολογήσω «αυτό δεν το είχα σκεφτεί, αλλά κι εγώ αυτό πιστεύω!». Μονότονα η ίδια διαπίστωση διαβάζοντας και τα άλλα βιβλία του. Περίεργο... ενώ ο στοχασμός του, σε πολλά σημεία, ήταν κάτι ξένο για μένα, είχα την αίσθηση ότι τον κουβάλαγα μέσα μου από παιδί, ήταν θαμμένος, και απλώς τον έφερε στο φως. Ο Λιαντίνης δεν μου άνοιξε ένα καινούριο κόσμο. Φώτισε τον δικό μου.



Μάθημα στην Ακρόπολη μαζί με τους φοιτητές του

Όλο το καλοκαίρι του 1998, αλλά και αργότερα, ασχολήθηκα σχεδόν αποκλειστικά με αυτό το θέμα. Πήγαινα στη δουλειά για να βρω ένα νέο στοιχείο, να ανακαλύψω μια πληροφορία, μια καινούρια μαρτυρία που θα με βοηθούσε να συνθέσω το βίντεο της ημέρας που θα έπαιζε στο κεντρικό δελτίο. Ακόμα και όταν το θέμα εξαντλήθηκε τηλεοπτικά, δε σταμάτησα. Συνέχισα την έρευνα. Ρωτούσα, συνεχώς ρωτούσα. Πρώτα τη σύζυγό του και στη συνέχεια τη μητέρα του, τα αδέρφια τον, τους συγγενείς του, τους φοιτητές του, όποιον έβρισκα μπροστά μου και είχε γνωρίσει τον Λιαντίνη.

Άρχιζα σιγά-σιγά να τον «χτίζω» μέσα μου. Πέρα από την εξαφάνισή του, αυτό με ενδιέφερε περισσότερο. Να γνωρίσω τον άνδρα που δεν γνώρισα. Το χαρακτήρα του, τις συνήθειές του, τα χόμπι του, τις αδυναμίες του, την καθημερινότητά του. Όλα. Ταυτόχρονα τον διάβαζα, τον άκουγα και τον έβλεπα, καθώς είχα ανακαλύψει αρκετό οπτικοακουστικό υλικό από ομιλίες και παραδόσεις μαθημάτων του, το οποίο από το 2003 και μετά, σταδιακά, δημοσιοποίησα ολόκληρο στο διαδίκτυο. Είχα πειστεί ότι ο Λιαντίνης δεν ήταν απλά ένα αστυνομικό μυστήριο, αλλά πολλά περισσότερα. Τα ΜΜΕ δεν ασχολούνταν πια με το θέμα, και όποτε το έκαναν ήταν στα πλαίσια του μυστηρίου-θρίλερ: «Πού είναι;», «Τι απέγινε;», «Μήπως ζει;».



Ζάκυνθος, Λόφος Στράνη, στο μνημείο του εθνικού ποιητή Διονύσιου Σολωμού

Τον Ιούλιο του 2005 βρισκόμουν στην Καλαμάτα ως φιλοξενούμενος, μαζί με την οικογένειά μου, στο σπίτι της αδερφής μου. Το πρωί της 4ης του μηνός κατέβηκα μόνος στο λιμάνι να πιω καφέ και να διαβάσω εφημερίδα. Χτύπησε το τηλέφωνο. Η οθόνη του τηλεφώνου έγραφε «Γιώργος Νικολακάκος». Περίεργο. Δεν συνήθιζε να με παίρνει τηλέφωνο ο αδερφός του Λιαντίνη. Είχαν κλείσει επτά χρόνια. Το 1998, στα πλαίσια του ρεπορτάζ που έκανα είχα μάθει, και το είχα πει δημόσια, ότι «ο Παναγιώτης Νικολακάκος, ο ξάδελφος του Λιαντίνη είναι ο άνθρωπος που γνωρίζει πού βρίσκεται ο καθηγητής. Έχει δώσει όμως όρκο να μην το αποκαλύψει πριν περάσουν επτά χρόνια». Αυτά ειπώθηκαν επί λέξει στην τηλεόραση τότε. Με το που μπήκε το κρίσιμο 2005 άρχισα να παίρνω στο τηλέφωνο τον Παναγιώτη. Ελάχιστες φορές μιλήσαμε στο τηλέφωνο. Μία ή δύο τον Ιανουάριο, αλλά έκανε τον ανήξερο. Στη συνέχεια δεν το σήκωνε καθόλου, και στο χωριό του, τη Λιαντίνα, όταν κατέβαινε χανόταν. Δεν υποψιάστηκα, ομολογώ, τίποτα. Είχαν περάσει τα χρόνια και έδινα λίγες πια πιθανότητες να βρεθεί. Ίσως γιατί άρχιζα να πιστεύω ότι έτσι είναι καλύτερα για τον ίδιο. Το σενάριο «για πάντα αφανισμένος», έδινε μια άλλη διάσταση στο φαινόμενο. Έτσι πίστευα. Λάθεψα όμως.



Μπροστά στο Μοσχοφόρο-παλαιό Μουσείο Ακροπόλεως
Όταν άκουσα τη φωνή του Γιώργου δεν υπήρχαν ούτε εισαγωγές ούτε τα γνωστά «τι κάνεις;». «Βρέθηκε ο Λιαντίνης!» (σπάνια τον αποκαλούσε «αδερφό»). Αυτές ήταν οι μόνες λέξεις που μου είπε στην αρχή. Ωστόσο δεν ταράχτηκα καθώς και άλλες φορές είχαν κυκλοφορήσει σενάρια (όχι ένα) ότι κάποιοι τον είχαν δει νεκρό (αλλά και ζωντανό) στο βουνό κι αλλού. Είχα κουραστεί να τα ακούω. Ένα βράδυ μάλιστα, που πληροφορήθηκα ότι «κάποιος τον βρήκε» (ένας κυνηγός, οδηγός του ΚΤΕΛ Σπάρτης), μπήκα στο αυτοκίνητο και πήγα την ίδια στιγμή στη Σπάρτη. Έφτασα ξημερώματα. Ρωτώντας 'δω και 'κει έπεσα σε έναν «αυτόπτη μάρτυρα» με... περίσσεια φαντασία. Γι' αυτό δεν ταράχτηκα με τη φράση του Γιώργου. Μάλιστα, θυμάμαι, του είπα «το έχουμε ξαναδεί το έργο βρε Γιώργο, μη τα πιστεύεις αυτά». Με σταθερή φωνή, αλλά συγκινημένος, δε θα ξεχάσω και τη δεύτερη κουβέντα του: «Είναι πάνω στον Ταΰγετο ο Παναγιώταρος και η Διοτίμα. Τον βρήκαν». Αυτά ήταν τα λόγια του και αμέσως το κλείσαμε με ένα ξερό «γειά».

Πάγωσα. Δεν είχα ξανανιώσει έτσι στη ζωή μου. Ο άνθρωπος που φώτισε τον κόσμο μου, έδινε εκείνη τη στιγμή την απόδειξη ότι είχε αφήσει τον δικό του. Δεν είχα ποτέ καμία αμφιβολία (εκτός από τους πρώτους μήνες της εξαφάνισής του που με είχε πείσει η γυναίκα του ότι ζει) πως ήταν νεκρός. Αλλά, άλλο να το πιστεύεις και άλλο να έρχεται η απόδειξη: νεκρός. Πόνεσα.

Γύρισα ενστικτωδώς το κεφάλι μου προς τον Ταΰγετο. Δεν μπορούσα να δω τίποτα, δεν υπήρχε να δω τίποτα από τέτοια απόσταση (έτσι κι αλλιώς το σημείο ανεύρεσης ήταν από την πλευρά της Λακωνίας). Δεν μπορούσα όμως να αφήσω τα μάτια μου από το βουνό. Δάκρυσα.

Λίγα λεπτά αργότερα έκανα ένα και μοναδικό τηλέφωνο. Στον άνθρωπο που γνώριζα ότι με μισούσε, όσο κανένας άλλος, και προσπάθησε άδικα να με βλάψει. Αλλά εκείνη τη στιγμή ένιωσα την ανάγκη να του πω δυο λέξεις που λέμε στον τόπο μας τέτοιες στιγμές: «σας συλλυπούμαι». Πρόλαβα και τις είπα, πριν μου κλείσει το τηλέφωνο. Δε με πείραξε καθόλου, το αντίθετο, οι λέξεις που πρόλαβα να πω μου ελάφρωσαν την ψυχή.



Μάιος 1998, η τελευταία του φωτογραφία

Μέχρι εκείνη τη στιγμή είχα ακούσει ουκ ολίγες φορές από φίλους και γνωστούς «αφού έχεις τέτοιο ψώνιο με τον Λιαντίνη, γιατί δε γράφεις ένα βιβλίο;». Δεν απαντούσα, αλλά η αλήθεια είναι ότι δεν μπορούσα να γράψω τίποτα γι' αυτόν τον άνθρωπο. Γνώριζα πολλά, αλλά δεν ένιωθα έτοιμος, κάτι με απωθούσε στην ιδέα ενός βιβλίου. Δεν ξέρω γιατί. Ίσως γιατί δεν γνώριζα το τέλος. Είχε μείνει ένα κενό, που αν και με συνάρπαζε, ήταν κενό. Έλειπε ένα κομμάτι του παζλ και δεν είχα καμία διάθεση να το κάνω θρίλερ ή αστυνομικό μυθιστόρημα. Εκείνη τη μέρα συμπληρώθηκε. Εκείνη τη μέρα γεννήθηκε μέσα μου η ιδέα ενός βιβλίου - τιμή στον άνδρα που τόσο είχε λοιδορηθεί από γνωστούς και αγνώστους. Μια ιδέα που πια δεν είχε γυρισμό. Τόσο έντονη ήταν.

Από τα μέσα Αυγούστου του 2005 έβαλα μπρος το εγχείρημα.

Έφτιαξα μια πρώτη λίστα ανθρώπων που θα μπορούσαν να μιλήσουν για τον Λιαντίνη, έβαλα ένα κασετοφωνάκι στην τσάντα και πήρα τους δρόμους. Ανυπέρβλητες οι δυσκολίες. Έπρεπε να βρω και να συνθέσω τα κομμάτια μιας ολόκληρης ζωής ενός ανθρώπου. Δεν υπήρχε βιβλιογραφία να με οδηγήσει, δεν υπήρχε τίποτα. Μόνο η δυσπιστία των περισσότερων στο άκουσμα της φράσης «είμαι δημοσιογράφος και ερευνώ τη ζωή του Λιαντίνη». Και με το δίκιο τους. Κατανοώ απόλυτα τους ενδοιασμούς τους. Ήμουν ένας ξένος που μπήκε στη ζωή του ανθρώπου τους, του φίλου, του συγγενή, αλλά και στη δική τους ζωή. Έγινα φορτικός, πίεζα, τραβούσα την κουρτίνα να δω από πίσω. Ώρες-ώρες ένιωθα την ικανοποίηση του ερευνητή να υποχωρεί μπροστά στην ενοχή του απρόσκλητου και αδιάκριτου επισκέπτη. Αλλά το μεγαλύτερο πρόβλημά μου ήταν το γεγονός ότι στα πρώτα βήματα της έρευνας απογοητεύτηκα. Ένιωσα ότι ήταν αδύνατον να καλύψω 56 χρόνια ζωής, χωρίς μάλιστα τη συνεργασία της οικογένειάς του (σύζυγος - κόρη). Να δώσω μια στοιχειώδη, έστω, εικόνα του ανθρώπου. Σκέφτηκα να τα παρατήσω.

Κάπου εκεί στάθηκα τυχερός. Δύο άνθρωποι, ο δίδυμος αδερφός και ο καλύτερος φίλος της νιότης του, είχαν ένα πολύτιμο υλικό. Την προσωπική τους αλληλογραφία μαζί του. Πρώτα έμαθα για την αλληλογραφία του δίδυμου που μένει μόνιμα στο Τορόντο του Καναδά. Μου το είπε ο ίδιος: «να 'ξερες πόσες επιστολές του έχω στο σπίτι μου...». «Στείλ' τες μου ή βγάλ' τες φωτοτυπία». «Τίποτα δεν κάνω απ' όλα αυτά. Έλα εδώ να τις πάρεις». Και πήγα. Δίχως να γνωρίζω εάν επρόκειτο για μια τυπική αλληλογραφία μεταξύ αδερφών ή κάτι περισσότερο. Και τι είδους «περισσότερο».

Μετά από μια εβδομάδα, έφτασα αργά το απόγευμα στο Τορόντο και την ίδια βραδιά τις πήρα στα χέρια μου όλες. Πήγα στο ξενοδοχείο και έπεσα με τα ρούχα στο κρεβάτι απ' την κούραση. Ξύπνησα στις 4 τα ξημερώματα (λόγω της διαφοράς της ώρας), έφτιαξα καφέ και με την κούπα στο χέρι κοίταζα έξω από την κουρτίνα την ερημιά της πόλης που ακόμα δεν είχε ξυπνήσει και σκεφτόμουν: «Πού ήμουν χθες βράδυ και που είμαι σήμερα... στην άλλη άκρη της γης... για μερικές κόλλες χαρτί..».

Κάθισα σε ένα γραφείο που είχε μέσα το δωμάτιο, πήρα στα χέρια μου τις επιστολές, που ήταν τυλιγμένες πρόχειρα με ένα λαστιχάκι, και άναψα τσιγάρο. Οι επιστολές ήταν τοποθετημένες κατά χρονολογική σειρά. Πήρα στην τύχη μια από τη μέση και τη διάβασα. Και μετά και άλλη και άλλη και άλλη... Η ανατολή του ήλιου με βρήκε διαβάζοντας την τελευταία του επιστολή. Δεν ήταν μια τυπική αλληλογραφία μεταξύ αδερφών. Ήταν η αγωνία, ο πόνος, οι χαρές, οι λύπες, τα λάθη, οι απογοητεύσεις μιας ολόκληρης ζωής. Έκλεισα τα μάτια, σήκωσα την τελευταία επιστολή και την έβαλα στο πρόσωπό μου παίρνοντας βαθιά ανάσα ανακούφισης.

Ήμουν σχεδόν βέβαιος ότι κρατούσα στα χέρια μου το μελλοντικό βιβλίο. Ένιωσα έντονη την επιθυμία να καταγράψω τη στιγμή. Λίγα λεπτά αργότερα άκουσα να ανοίγει, από το διπλανό δωμάτιο μια πόρτα. Σηκώθηκα και άνοιξα τη δική μου. Ήταν ένας Γερμανός. Γρι αυτός ελληνικά, γρι εγώ γερμανικά. Στο τέλος, με τα νοήματα και με τη φωτογραφική μηχανή στο χέρι μου, κατάλαβε και πάτησε το κλικ.




Ερχόμενος στην Αθήνα, στάθηκα πάλι τυχερός. Ο «αδελφός» του στα φοιτητικά χρόνια, στο στρατό, αλλά και αργότερα, είχε φυλάξει τ’ αχνάρια του φίλου του. Όταν έμπαινα στο σπίτι του δεν το γνώριζα. Πήγα απλά για να καταγράψω τη μαρτυρία του. Μόλις πέρασα στο σαλόνι και κάθισα, μου είπε κοφτά θυμάμαι: «Η Λίτσα, η γυναίκα του φίλου μου, με πήρε τηλέφωνο και μου είπε πως αν τύχει και μου ζητήσεις να σου μιλήσω για εκείνον, να σε πετάξω έξω από το σπίτι, γιατί σε περιέγραψε κάτι σαν τον διάολο μεταμορφωμένο...». «Διαλέξτε, και ευθύς θα αποχωρήσω» του είπα. Δε μίλησε. Σηκώθηκε από την καρέκλα και έλειψε για λίγο. Όταν επέστρεψε κρατούσε στα χέρια του ένα ντοσιέ. Τον άνοιξε και άδειασε τα γράμματα στο τραπέζι. «Πάρ' τα. Για να σε μισεί τόσο η Λίτσα, που την ξέρω όσο λίγοι, αξίζει τον κόπο να σε εμπιστευτώ». Διάβασα στα γρήγορα κάμποσες. Λυρισμός, ευαισθησία, κοφτερή λογική, πειθαρχία, τρικυμία, γαλήνη, γέλιο, δάκρυ. Μικρά διαμαντάκια, το ένα πιο λαμπερό από το άλλο. Κάπου εκεί βεβαιώθηκα ότι το βιβλίο θα βγει.

Με τις επιστολές του Στέφανου (του αδελφού), και με τις επιστολές του Μίλτου (του φίλου), είχα ανακαλύψει κάτι περισσότερο από αυτό το «περισσότερο» που ευχόμουν να βρω. Δεν ήταν μόνο οι αναφορές σε γεγονότα και κομβικά σημεία της ζωής του. Ήταν η αποκάλυψη του ίδιου από τον ίδιο. Έψαχνα τόσα χρόνια ανθρώπους να μου μιλήσουν για τον Λιαντίνη, και τελικά έπεσα πάνω στον Λιαντίνη να μιλάει για τον Λιαντίνη. Τι δώρο!

Λίγους μήνες αργότερα (τέλη Μαΐου του 2006) το «δώρο» πήρε τη μορφή βιβλίου. Στο νου μου, και τότε και τώρα, έχω πάντα τα λόγια του: «Είναι ασύλληπτη υπόθεση η βιογραφία του αληθινού ποιητή». Με αυτή τη γνώση προχώρησα στο «ασύλληπτο». Αναγκαία, η παρούσα έρευνα δεν είναι το τέλος, αλλά η αρχή. Μια δειλή προσπάθεια να περιγράψω το απερίγραπτο. Τη ζωή του ποιητή-στοχαστή.

Στις 29 Μαΐου (τρεις μέρες μετά την έκδοση του βιβλίου – α’ έκδοση) επικοινώνησε η κόρη του μαζί μου έπειτα από μια μακρά περίοδο σιωπής και εχθρικής στάσης απέναντί μου. «Παρακαλώ θέλω να σου μιλήσω από κοντά, και αν είναι δυνατόν σήμερα». Συναντηθήκαμε σε κάποια καφετέρια κοντά στο σπίτι της στην Κηφισιά. «Δημήτρη, δεν μπορούσα να φανταστώ ότι θα έγραφες τέτοιο βιβλίο για τον μπαμπά μου!». Αυτή ήταν η πρώτη της κουβέντα. Και η επόμενη αυτή: «Σου ζητώ να με συγχωρέσεις...» και δάκρυα κύλησαν από το πρόσωπό της.

Λίγους μήνες αργότερα, στις 20/11/2006 όπου έγινε η παρουσίαση του βιβλίου στο αμφιθέατρο του Μαράσλειου Διδασκαλείου, στο μέρος όπου τον γνώρισαν χιλιάδες δάσκαλοι, είπα τα παρακάτω λόγια:

«Έγραψα αυτό το βιβλίο με τη γνώση ότι οι βιογραφίες γράφονται αρκετά χρόνια από την εποχή που έζησε ο βιογραφούμενος. Γνώριζα το ρίσκο που έπαιρνα. Άνθρωποι που δεν έχουν περάσει από το χωνευτήρι του χρόνου, όπως ο Λιαντίνης σαν ασχοληθείς μαζί τους δύο πράγματα μπορούν να συμβούν. Ή να γελοιοποιηθεί ο συγγραφέας ή να γελοιοποιήσει τον ήρωά του, ή και τα δύο. Η γελοιοποίηση του συγγραφέα δύναται να συμβεί αν ασχοληθεί με έναν ασήμαντο και τον υπερτιμήσει, ή με ένα σημαντικό και τον υποτιμήσει.

Και το ερώτημα που προκύπτει: ο Λιαντίνης ήταν σημαντικός ή όχι;

Στο ερώτημα αυτό που έθετα, πιστέψτε με, συχνά στον εαυτό μου, δεν έπαιρνα λογική απάντηση. Δεν είχα καμιά τυπική επιβεβαίωση ότι ο Λιαντίνης ήταν σπουδαίος. Γιατί απλά κανείς... σπουδαίος δεν είχε ασχοληθεί μαζί του. Κανένα βραβείο δεν του απονεμήθηκε μετά θάνατο. Καμία διάκριση δεν υπήρξε από το 1998 και μετά. Καμιά σοβαρή μελέτη δεν έγινε πάνω στο έργο του. Η σιωπή του λεγόμενου πνευματικού κόσμου, ήταν εκκωφαντική. Και ο θόρυβος της παραφιλολογίας ενοχλητικός.

Ήμουν μόνος λοιπόν. Εγώ και η επιθυμία μου. Εγώ και το ψώνιο μου. Εγώ και η πίστη μου ότι "όχι, δεν είναι αυτός που νομίζετε ότι είναι". Μέσα από αυτή τη γεμάτη έπαρση πίστη ξεκίνησα την έρευνά μου. Και καθώς έγραφα την τελευταία αράδα στο βιβλίο, αυτό ένιωθα.

Το έγραψα και θα το πω για όσους δεν το γνωρίζουν. Η οργή μου στάθηκε η αιτία αυτού του βιβλίου. Η οργή για μια εποχή που υποκλίνεται στο ασήμαντο και απαξιώνει το σημαντικό. Η οργή για έναν κόσμο που σταυρώνει την ομορφιά και αποθεώνει την ασχήμια. Η οργή για μια χώρα που δε λέει να κοιταχθεί στον καθρέπτη. Η οργή για τους ανθρώπους που δε σε κατάλαβαν, Δημήτρη Λιαντίνη.

Καθώς έγραφα το βιβλίο μεταμόρφωσα αυτήν την οργή σε πίκρα, σε ήρεμο παράπονο. Σταμάτησα να μιλάω, να διαμαρτύρομαι. Έπιασα κουβέντα μαζί του. Τον άκουγα με τις ώρες να με συμβουλεύει, να με απορρίπτει, να με ρίχνει κάτω, να μου απλώνει το χέρι να σηκωθώ. Τον άκουσα τέλος να μου λέει ότι η ευθύνη να αλλάξεις τον εαυτό σου είναι μεγαλύτερη από την ευθύνη να αλλάξεις τον κόσμο. Εκεί παραξενεύτηκα και ακόμα θυμάμαι την έκφρασή του όταν του είπα: “ΟΧΙ, ο κόσμος να αλλάξει Λιαντίνη!". "Καθώς θα αλλάζεις εσύ, θα αλλάζει και ο κόσμος, συνονόματε", μου είπε χαμογελώντας...»

Δέκα χρόνια αργότερα, και αφού απέσυρα το βιβλίο από την αγορά για περίπου τρία χρόνια, αποφάσισα να το ξαναεκδώσω, κα­θώς από το 2006 και μετά δεν σταμάτησα να ρωτάω και να βρίσκω. Νέες μαρτυρίες και στοιχεία για τη ζωή του έφτασαν στα χέρια μου.

«Το αληθινώτερο ποίημα στον γνήσιο ποιητή είναι η ίδια η ζωή του».

(Χάσμα Σεισμού, σελ 24)

Ναι, αλλά το είπαμε: αυτή η ζωή είναι «ασύλληπτη υπόθεση» να την καταγράψει κάποιος. Με αυτόν το φόβο εκπληρώνω την υπόσχεση της α έκδοσης: «το βιβλίο θα περιμένει να συμπληρωθεί», και προχωρώ στην παρούσα με την ειλικρινή ευχή: Η βιογραφία μακάρι να συμπληρωθεί. Από άλλον.



«Έζησα έρημος και ισχυρός. Λιαντίνης.-»

«Αν καμιά φορά με αδικήσουν και με κακομεταχειριστούν με βρισιές και αράβολες πράξεις -εμένα και ό,τι αγαπώ-, να το ξέρεις εσύ ότι είναι αδικία. Τόση μεγάλη αδικία και κακόψυχη πράξη όσο λιγώτερο είναι φανερή. Να το ξέρεις, φίλε, και ας μην το φωνάξεις, δε χρειάζεται. Η αλήθεια μισεί την υπεράσπιση». (Λιαντίνης)

Στις σελίδες που προηγήθηκαν δεν υπερασπίστηκα την αλήθεια του, αυτή υπάρχει εκεί έξω, στα βιβλία και στις διαλέξεις του. Υπερασπίστηκα τη δική μου αλήθεια που δεν είναι άλλη από λίγες λέξεις ευγνωμοσύνης:

Δεν είμαι πια ο ίδιος. Σ' ευχαριστώ.

Πηγη

ΠΕΡΙΣΣΟΤΕΡΑ

Ο Δαίμων στην Αρχαία Ελλάδα

Στην αρχαιότητα η λέξη «Δαίμων» ενείχε ευσέβεια.

Αρχικά στην επική ποίηση Δαίμονες καλούνταν οι Θεοί. Παράγεται από το ρήμα «δαίω» και «δαίομαι» που σημαίνει μοιράζω (μοιράζω στον καθένα την τύχη του). Επομένως Δαίμων είναι αυτός που μοιράζει, που δίνει μερίδια και κατ’ επέκταση «αυτός που ορίζει τη μοίρα ενός ανθρώπου».

Εφόσον οι άνθρωποι ήσαν πολυάριθμοι, θεωρούσαν ότι εξίσου πολυπληθείς ήσαν και οι δαίμονες. Αν και συνυπήρχε με την λέξη Θεός, εντούτοις, ο Δαίμων αναφερόταν στην απρόσωπη και απροσδιόριστη Δύναμη, ενώ ο Θεός στην ανθρωπόμορφη θεϊκή οντότητα. Η έννοια του Δαίμονος ισοδυναμούσε με την Μοίρα, την Ειμαρμένη.

Επίσης, στην λέξη Δαίμονα, απέδιδαν την έννοια του φύλακα αγγέλου: «κατά φύλακα Δαίμονα». Από εδώ προέρχεται και η λέξη ευδαιμονία (ευτυχία, προσδιόριζε τον έχοντα την εύνοια του Δαίμονος). Στην αρχαία Ελλάδα οι Δαίμονες είχαν σημαντικό ρόλο στις ζωές των ανθρώπων. Συναντούνται σε πλήθος συγγραμμάτων, όπως του Ομήρου, του Ησιόδου, του Πλάτωνα, του Πλούταρχου, του Ηρόδοτου κ.α. Αναφέρονται κυρίως σαν Θεότητες που δρουν στον ουράνιο χώρο ανάμεσα στους Θεούς και τους ανθρώπους. Έχουν μια αμφίδρομη σχέση, δηλαδή είναι κατά κάποιο τρόπο ο ενδιάμεσος αγγελιοφόρος των Θεών προς τον γήινο κόσμο και το αντίστροφο.

Σαν βοηθοί των Θεών στέλνουν τις αποφάσεις τους διαμέσου των χρησμών, ενώ παρακολουθούν και την εξέλιξη της ζωής των θνητών μέχρι να ελευθερωθεί η ψυχή τους από τα δεσμά του ανθρώπινου σώματος. Ακόμα φέρονται σαν φύλακες άγγελοι του κάθε ανθρώπου, ενώ κάθε Θεός μπορούσε να έχει πλήθος απ’ αυτούς στη διάθεσή του. Ο Ησίοδος μας αποκαλύπτει περισσότερο την αγαθή έννοια της ύπαρξής τους, διότι μας αναφέρει ότι σαν Δαίμονες δρουν οι ψυχές του “Χρυσού Γένους” που θεοποιήθηκαν και με προσταγή του Δία προστάτευαν τους ανθρώπους.

Ο Πλάτωνας, προσπαθεί να δώσει την ερμηνεία της έννοιας Δαίμων:
«ΣΩΚ.: Αλήθεια, Ερμογένη. Τι να σημαίνει άραγε το όνομα «Δαίμονες»; Πρόσεξε αν σου φανώ ότι λέω κάτι σπουδαίο.
ΕΡΜ.: Λέγε.
ΣΩΚ.: Γνωρίζεις ποιοι, κατά τον Ησίοδο, είναι οι Δαίμονες;
ΕΡΜ.: Δεν γνωρίζω.
ΣΩΚ.: Δεν γνωρίζεις ούτε για το Χρυσό Γένος των ανθρώπων, που λέει ότι υπήρξε πρώτο;
ΕΡΜ.: Αυτό το ξέρω.
ΣΩΚ.: Λέει λοιπόν γι’ αυτό:
«Μόλις το γένος τούτο χωρίστηκε σε μέρη
οι Δαίμονες αγνοί και γήινοι ονομάζονται, λαμπροί,
προστάτες από το κακό, φύλακες των ανθρώπων.»

ΕΡΜ.: Δηλαδή, τι εννοείς;
ΣΩΚ.: Νομίζω πως, λέγοντας Χρυσό Γένος, δεν εννοεί φτιαγμένο από χρυσάφι, αλλά καλό και ωραίο. Απόδειξη θεωρώ το γεγονός ότι για μας λέει πως είμαστε σιδερένιο γένος.
ΕΡΜ.: Έχεις δίκιο.
ΣΩΚ.: Πιστεύεις λοιπόν ότι, και αν κάποιος από τους συγχρόνους μας είναι καλός, θα μπορούσε να πει πως ανήκει στο Χρυσό Γένος;
ΕΡΜ.: Βέβαια.
ΣΩΚ.: Οι καλοί όμως είναι συνετοί ή τίποτε άλλο;
ΕΡΜ.: Συνετοί.
ΣΩΚ.: Κατά τη γνώμη μου, αυτό περισσότερο απ’ οτιδήποτε άλλο χαρακτηρίζει τους Δαίμονες∙ επειδή ήταν συνετοί και «δαήμονες» (σοφοί) τους ονόμασε «Δαίμονες». Και στην αρχαία γλώσσα μας το όνομα αυτό αντιστοιχεί στο ίδιο. Σωστά λοιπόν και αυτός και άλλοι ποιητές λένε ότι, αν πεθάνει κάποιος ενάρετος, μεγάλη τύχη και τιμές αποκτάει και γίνεται Δαίμονας, σύμφωνα με την ονομασία της φρόνησης. Έτσι και εγώ λοιπόν αντιλαμβάνομαι τον «Δαήμονα», δηλαδή κάθε άνθρωπο, Θεϊκό όσο ζει και αφότου πεθάνει, και νομίζω ότι σωστά ονομάζεται «Δαίμων».» Πλάτωνας, “Κρατύλος” 397e- 398c

Μετά τον Ησίοδο, οι φιλόσοφοι, όπως ο Αριστοτέλης, ο Πλάτωνας κ.α, έγραψαν ότι οι Δαίμονες είναι οι “επόμενοι των Θεών” ή ότι είναι “παίδες αυτών αλλά όχι Θεοί” ενώ χαρακτηρίστηκαν είτε σαν μοίρα- ειμαρμένη, είτε σαν τύχη, καλή ή κακή με τον χαρακτηρισμό καλοδαίμων ή κακοδαίμων.

«Πολλή δε η δαιμόνων αγέλη· τρις γαρ μύριοί εισιν επί χθονί πουλυβοτείρη, αθάνατοι, Ζηνός πρόπολοι· οι μεν νοσημάτων, οι δε των απόρων σύμβουλοι, οι δε των αφανών άγγελοι, οι δε τέχνης συνεργάτοι, οι δε οδού συνέμποροι· οι μεν αστικοί, οι δε αγροτικοί, οι δε θαλάττιοι, οι δε ηπειρωτικοί· είληχεν δε άλλος άλλην εστίαν σώματος, ο μεν Σωκράτην, ο δε Πλάτωνα, ο δε Ζήνωνα, ο δε Διογένην· ο μεν φοβερός, ο δε φιλάνθρωπος, ο δε πολιτικός, ο δε τακτικός· όσαι φύσεις ανδρών, τοσαύται και δαιμόνων.» Μάξιμος Τύριος, 8. 8F

Παράλληλα, μην ξεχνάμε και το περίφημο δαιμόνιο του Σωκράτη, που μέσω αυτού έπαιρνε τις “σωστές” αποφάσεις. Για το δαιμόνιο του Σωκράτη ο Πλούταρχος αναφέρει: «Έτσι και στο Σωκράτη το δαιμόνιο μοιάζει να του προσέφερε εξ αρχής ως οδηγό του βίου του μια όραση, «που» μόνο «αυτή προχωρώντας μπροστά ρίχνει φως στα άδηλα πράγματα, καθώς και σε όσα η ανθρώπινη φρόνηση δεν μπορεί να συλλογιστεί. Γι’ αυτά τα πράγματα το δαιμόνιο συνομιλούσε πολλές φορές μαζί του και ενέπνεε τις επιλογές του.» Πλούταρχος, “Περί του Σωκράτους Δαιμονίου”

Ο ίδιος λέει για το δαιμόνιό του στην απολογία του στην δίκη, όπου τελικά καταδικάστηκε να πιει το κώνειο: «Ίσως πάλι να σας φανεί αλλόκοτο που εγώ περιφέρομαι και δίνω τέτοιες συμβουλές κατ’ ιδίαν και ανακατεύομαι στις ξένες υποθέσεις, ενώ στη δημόσια ζωή δεν τολμώ να ανεβώ στο βήμα μπροστά στο δήμο και να πω την γνώμη μου στην πόλη. Αιτία για αυτή την συμπεριφορά μου είναι αυτό που με ακούσατε να λέω πολλές φορές και σε πολλά μέρη, ότι δηλαδή μου έρχεται ένα θεϊκό δαιμόνιο, αυτό το δαιμόνιο που ο Μέλητος κοροϊδεύοντας το περιέλαβε στην κατηγορία. Αυτό μου συμβαίνει από παιδί, μια φωνή που ακούω μέσα μου, η οποία, όταν έρχεται πάντα με αποτρέπει από κάτι που πρόκειται να πράξω, αλλά ποτέ δε με προτρέπει.» Πλάτωνας, “Απολογία Σωκράτη”

Η επίδραση του δαιμονίου στον Σωκράτη άρχισε από τα παιδικά του χρόνια. Ο ίδιος ο πατέρας του είχε προϊδεαστεί για τον γιο του να μην του φέρνει εμπόδια σ’ αυτή την ιδιαιτερότητα, αλλά αντίθετα να τον βοηθήσει. Ο Πλούταρχος αναφέρει: «…όπως προφήτεψε ο χρησμός που δόθηκε στον πατέρα του, όταν ο Σωκράτης ήταν ακόμη παιδί. Γιατί ο χρησμός προέτρεπε τον πατέρα του να τον αφήνει να κάνει ό,τι τυχόν του έρχεται στο νου, να μην τον καταπιέζει ούτε και να τον οδηγεί σε άλλη κατεύθυνση, αλλά να αφήνει ελεύθερη την ορμή του παιδιού και να προσεύχεται για χάρη του στον Αγοραίο Δία και τις Μούσες. Κατά τα άλλα, όμως, να μην πολυασχολείται με το Σωκράτη, γιατί αυτός βέβαια διαθέτει εντός του οδηγό της ζωής ανώτερο από αμέτρητους δασκάλους και παιδαγωγούς.» Πλούταρχος, “Περί του Σωκράτους Δαιμονίου”



Φιλόσοφοι, όπως ο Θαλής και ο Εμπεδοκλής, με την έννοια των Δαιμόνων εννοούσαν την ψυχή του σύμπαντος. Χαρακτηριστικό πάντως είναι ότι παρ’ όλες τις έννοιες που δόθηκαν στην αρχαιότητα δεν προσωποποιήθηκε κανένας δαίμονας! Συμπερασματικά, θα μπορούσαμε να πούμε ότι η έννοια του Δαίμονα, αντικατοπτρίζει μια άυλη μορφή, υψηλής πνευματικότητας, που διαχέεται στο σύμπαν και που εκπορεύεται από το Θείο, με σκοπό την βοήθεια όλων των ανθρώπων, ή την δοκιμασία τους, ώστε να βρουν το δρόμο τους στην δύσκολη υλιστική ζωή: «τούτου δε το αίτιον γέγονεν ουκ ανθρώπειον, αλλά τι δαιμόνιον εναντίωμα» [η αιτία του γεγονότος δεν ήταν κάτι ανθρώπινο, αντίθετα ήταν κώλυμα θεϊκό] Πλάτωνας, “Αλκιβιάδης Ι”

Η επαφή του δαίμονα με τον άνθρωπο όμως προϋποθέτει και ανάλογο πνευματικό υπόβαθρο των θνητών, γιατί μόνο έτσι θα καταφέρουν να αντιληφθούν την καλοσύνη και την αγαθότητα του δαίμονα: «Αυτός, φίλοι μου, είναι και ο τρόπος που ενεργεί το δαιμόνιο. Όσο, δηλαδή, είμαστε βυθισμένοι στα εγκόσμια και αλλάζουμε πολλά σώματα σαν οχήματα, μας αφήνει να αγωνιζόμαστε μόνοι μας και να επιμένουμε, προσπαθώντας να σωθούμε με τη βοήθεια της δικής μας αρετής και να πιάσουμε λιμάνι. Την ψυχή, όμως, που έχοντας καλά και πρόθυμα κοπιάσει σε αγώνες μακράς διάρκειας μέσα από αναρίθμητες γεννήσεις και, ενώ ο κύκλος της πλησιάζει στο τέλος του, αψηφώντας τον κίνδυνο και δείχνοντας φιλοτιμία για την έκβαση του αγώνα της, ανεβαίνει προς τις ανώτερες υπάρξεις με πολύ ιδρώτα, αυτήν την ψυχή ο Θεός δεν θεωρεί απρεπές να την βοηθήσει ο οικείος της δαίμονας, αλλά αφήνει όποιον δείχνει προθυμία να βοηθήσει. Και ο δαίμονας προθυμοποιείται να διασώσει και άλλη ψυχή με τις προτροπές του. Κι εκείνη, επειδή είναι κοντά, τον ακούει και σώζεται. Αν, όμως, δεν υπακούσει, την εγκαταλείπει ο δαίμονας και δεν έχει ευτυχισμένο τέλος.» Πλούταρχος, “Περί του Σωκράτους Δαιμονίου”

Στο παραπάνω απόσπασμα ο μυημένος στα μυστήρια Πλούταρχος μιλάει σαφώς για μετενσάρκωση. Όλοι οι αρχαίοι Έλληνες φιλόσοφοι και συγγραφείς, που ήσαν μυημένοι στα αρχαία μυστήρια (Ελευσίνια- Καβείρια- Ορφικά- Κρητικά- Πυθαγόρεια, Κρητικά κ.λ.π.) πίστευαν στην μετενσάρκωση ή στην μετεμψύχωση, κατά την οποία η ψυχή χρησιμοποιεί το σώμα ως όχημα για να ενσαρκωθεί στο γήινο πεδίο. Σταδιακά, μέσα από τις ευκαιρίες που τις παρουσιάζονται στις διαδοχικές της ενσαρκώσεις, εξελίσσεται και κάποτε, όταν τελειωθεί, φθάνει στην Θέωση. Ο Δαίμονας μπορεί να βοηθήσει στην γρηγορότερη τελείωση, αρκεί ο θνητός να αντιλαμβάνεται τις “κρούσεις” του Δαίμονα και να “ακούει την φωνή του”

«Οι σκέψεις, όμως, των Δαιμόνων διαθέτουνε φως και λάμπουν επάνω στις ψυχές των Δαιμόνιων ανθρώπων, δίχως να έχουν ανάγκη από λόγια και ονόματα, τα οποία χρησιμοποιώντας οι άνθρωποι μεταξύ τους ως σύμβολα βλέπουν μόνο είδωλα και εικόνες των σκέψεων. Τις ίδιες, όμως, σκέψεις δεν τις γνωρίζουν παρά μόνο εκείνοι που λαμβάνουν έναν ίδιον και Δαιμόνιο, όπως ειπώθηκε, φως…Έτσι και οι σκέψεις των Δαιμόνων, αν περνούν μέσα απ’ όλα, αντηχούν μόνο μέσα σ’ αυτούς που διαθέτουν ήθος ατάραχο και ήρεμη ψυχή. Αυτούς ακριβώς τους ανθρώπους λέμε Ιερούς και Δαιμόνιους.» Πλούταρχος, “Περί του Σωκράτους Δαιμονίου”

Στο διάλογο του Σωκράτη με την ιέρεια Διοτίμα, που δίνει ο Πλάτωνας στο “Συμπόσιο” η ιέρεια αποδίδει με λόγια τις αντιλήψεις του Πλάτωνα περί δαιμόνων:
« -Τότε, της είπα, τι θα ‘ναι ο Έρως, θνητός;
– Κάθε άλλο!
– Αλλά τότε, τι;
– Κάτι σαν αυτά που αναφέραμε πριν, το ενδιάμεσο ανάμεσα στο θνητό και το αθάνατο.
– Δηλαδή τι, Διοτίμα;
– Δαίμων μέγας, Σωκράτη∙ γιατί βέβαια όλο το γένος των Δαιμόνων είναι ενδιάμεσο ανάμεσα σε Θεούς και σε θνητούς.
– Και ποια είναι, είπα, η δύναμή τους;
– Να εξηγούν και να διαβάζουν τα μηνύματα των ανθρώπων στους Θεούς και στους ανθρώπου των Θεών, των πρώτων τις προσευχές και τις θυσίες, ενώ των Θεών τις εντολές και τις ανταποδόσεις για τις θυσίες∙ και, καθώς βρίσκονται στο ενδιάμεσο Θεών και ανθρώπων, καλύπτουν το μεταξύ τους κενό, ώστε το σύμπαν ν’ αποχτήσει τη συνοχή του. Είναι ο δίαυλος, απ’ τον οποίο διαβιβάζεται και η μαντική στο σύνολό της και το λειτούργημα του ιερατείου, που έχει να κάνει με τις θυσίες και τις μυήσεις και τα μαγικά άσματα και κάθε μαντεία και μαγγανεία.

Ο Θεός δεν έρχεται σε άμεση επαφή με τον άνθρωπο, αλλά με την διαμεσολάβηση των δαιμόνωνσυντελείται κάθε επικοινωνία και συνομιλία των Θεών με τους ανθρώπους, και στον ύπνο και στο ξύπνιο τους∙ κι ο άνθρωπος που είναι σοφός σ’ αυτές τις συναλλαγές είναι δαιμόνιος, ενώ ο σοφός σ’ ό,τι άλλο, που έχει να κάνει με επαγγέλματα ή κάποιες χειρωνακτικές εργασίες, αγοραίος. Οι δαίμονες λοιπόν που λέμε είναι πολλοί και κάθε λογής κι ένας ανάμεσά τους είναι ο Έρως.» Πλάτωνας, “Συμπόσιον” 202d- 203a



Ο Πλάτωνας στον Θεαίτητο, παρουσιάζει τον Σωκράτη να αναλύει την “μαιευτική” του και να εξηγεί την επίδραση του δαιμονίου του: «Η μαίευση βέβαια οφείλεται στον Θεό και σε μένα. Αποδεικνύεται κατ’ αυτόν τον τρόπο∙ πολλοί ως τώρα που αγνόησαν τούτο και απέδωσαν την αιτία στους εαυτούς των, περιφρονώντας με είτε από μόνοι τους είτε επειδή πείστηκαν από άλλους, έφυγαν από κοντά μου νωρίτερα απ’ ό,τι έπρεπε∙ αφού απομακρύνθηκαν άμβλωσαν τα υπόλοιπα τέκνα τους λόγω φαύλων συναναστροφών, ενώ όσα τους είχα μαιεύσει εγώ τ’ ανέθρεψαν άσχημα και τα έχασαν. Υπολόγισαν τα ψέματα και τα φαντάσματα περισσότερο από τα αληθινά, και τελικά φάνηκαν και στους ίδιους και στους άλλους αμαθείς.

Ένας από αυτούς ήταν ο Αριστείδης του Λυσιμάχου και πάρα πολλοί άλλοι. Από τούτους, όταν ξαναγυρίζουν και ζητούν τη συναναστροφή μου και κάνουν γι’ αυτό αξιοθαύμαστες πράξεις, από τη συναναστροφή το δαιμόνιό μου με αποτρέπει να συναναστρέφομαι μερικούς, και οι τελευταίοι ανακτούν την επίδοσή τους. Όσοι με συναναστρέφονται παθαίνουν και τούτο το ίδιο με τις γυναίκες που γεννούν∙ νιώθουν ωδίνες και είναι γεμάτοι απορίες νυχθημερόν πολύ περισσότερο απ’ ό,τι εκείνες. Τις ωδύνες αυτές, όμως, η δική μου τέχνη μπορεί να παροξύνει και να καταπραΰνει. Τούτοι λοιπόν έτσι φέρονται. Για μερικούς, Θεαίτητε, που θα μου δώσουν την εντύπωση πως δεν κυοφορούν, καταλαβαίνω πως δεν μ’ έχουν ανάγκη και τους προξενεύω με πολύ ευνοϊκή διάθεση και, συν θεώ, διαπιστώνω πολύ σωστά τίνων η συναναστροφή θα τους ωφελούσε.» Πλάτωνας, “Θεαίτητος” 150e- 151b

Ανάλογη κρούση αναφέρει ο σοφός και στον Ευθύδημο: «Κατά καλή μου τύχη βρέθηκα να κάθομαι μόνος εκεί, όπου με είδες, στα αποδυτήρια, και ήδη σκεφτόμουν να σηκωθώ να φύγω. Καθώς όμως πήγα να σηκωθώ, μου έδωσε το συνηθισμένο σημάδι το Δαιμόνιο.» Πλάτωνας, “Ευθύδημος” 272e

Ο Σωκράτης παρουσιάζει το δαιμόνιό του να τον συγκρατεί από πράξεις, που έπρεπε να αποφύγει. Το δαιμόνιό του, λέει, ποτέ δεν τον ωθούσε να πραγματοποιήσει κάποια πράξη: «Ηνίκ’ έμελλον, ωγαθέ, τον ποταμόν διαβαίνειν, το δαιμόνιόν τε και το ειωθώς σημείον μοι γίγνεσθαι εγένετο- αεί δε με επίσχει ο αν μέλλω πράττειν- και τινα φωνήν έδοξα αυτόθεν ακούσαι, ή με ουκ εά απιέναι πριν αν αφοσιώσομαθ, ως δη τι ημαρτηκότα εις το θείον» [Καλέ μου φίλε, όταν επρόκειτο να διαβώ τον ποταμό, συνέβη να μου έρθει το θεϊκό πνεύμα, ο οιωνός που με επισκέπτεται συνήθως- πάντα με συγκρατεί από αυτό που σκοπεύω να κάνω- και μου φάνηκε ότι, από το ίδιο μέρος, άκουσα κάποια φωνή που δε με αφήνει να φύγω πριν εξαγνιστώ, σα να έχω αμαρτήσει για κάποιο πράγμα στον Θεό.] Πλάτωνας, Φαίδρος 242 c

Ο Ησίοδος, όπως αναφέραμε ήδη, μας μεταφέρει την εκδοχή να έγιναν δαίμονες το πρώτο γένος των ανθρώπων, το Χρυσό Γένος, που ζούσαν σαν Θεοί:
«Πρώτο απ’ όλα το χρυσό το γένος των θνητών ανθρώπων
έφτιαξαν οι αθάνατοι που τα Ολύμπια τα δώματα κατέχουν.
Όμως αφού το γένος τούτο το σκέπασε το χώμα,
γίνανε εκείνοι δαίμονες αγαθοί, με τη θέληση του Δία του μεγάλου,
πάνω στη γη φύλακες των θνητών ανθρώπων
που προσέχουν δίκαιες κρίσεις κι άδικα έργα
ντυμένοι ομίχλη, σ’ όλη τη γη γυρνώντας,
πλουτοδότες. Τούτο το βασιλικό προνόμιο αποκτήσαν» Ησίοδος, “Έργα και Ημέρες” 109- 110, 121- 126

Αυτό ήταν το πιο αγνό γένος. Τα υπόλοιπα παρουσιάζονται να φθίνουν ως προς το ήθος. Ο Βοιωτός ποιητής μέμφεται τη μοίρα του που γεννήθηκε στο σιδηρούν γένος, το πέμπτο και χειρότερο. Αυτό που ζούμε σήμερα. Έτσι οι ψυχές του πρώτου γένους έγιναν οδηγοί και φύλακες του πέμπτου γένους.

Όταν οι ψυχές υπακούουν τον δαίμονά τους γίνονται ευσεβείς και ηθικές, μας λέει ο Πλούταρχος: «Από εκείνες, όμως, τις ψυχές που είναι ευπειθείς και υπακούουν ευθύς εξ αρχής και από την γέννησή τους στον οικείο δαίμονα προέρχεται το γένος των μάντεων και των θεόπνευστων ανθρώπων. Μια απ’ αυτές ήταν η ψυχή του Ερμότιμου του Κλαζομένιου, για την οποία έχεις βέβαια ακούσει ότι αφήνοντας ολοκληρωτικά το σώμα και κατά την νύχτα και κατά την μέρα περιπλανιόταν σε μεγάλη έκταση, για να επιστρέψει και πάλι πίσω, έχοντας τύχει να παραβρεθεί σε πολλές συνομιλίες και πράξεις που έγιναν σε μακρινά μέρη. Μέχρις ότου τον πρόδωσε η γυναίκα του και οι εχθροί του βρήκαν το σώμα άδειο απ’ την ψυχή και το έκαψαν στο σπίτι του. Αυτό, όμως, δεν είναι αλήθεια. Γιατί η ψυχή του δεν έβγαινε από το σώμα του, αλλά υποχωρώντας πάντοτε στο δαιμόνιο και χαλαρώνοντας για χάρη του το σύνδεσμο, του επέτρεπε να περιπλανιέται και να περιφέρεται, με αποτέλεσμα να τον πληροφορεί εσωτερικά για πολλά απ’ αυτά που είδε και άκουσε έξω.» Πλούταρχος, “Περί του Σωκράτους Δαιμονίου”, 592C- D

Εδώ ο μύστης από τον Ορχομενό μας μεταφέρει αυτό που γνωρίζουν οι μυημένοι. Ότι κάποιοι άνθρωποι προχωρημένοι στην πνευματική τους τελείωση, όπως ο Ερμότιμος, έχουν αποκτήσει την ικανότητα να αποσπούν από το φυσικό τους σώμα την ψυχή, την οποία στέλνουν να περιπλανιέται σε μικρή ή σε μεγάλη απόσταση από το φυσικό σώμα. Αυτό που στη γλώσσα του εσωτερισμού ονομάζεται “αστρική προβολή” θέλει εξάσκηση και πολύ μεγάλη προσοχή και δεν μπορεί να γίνει από τον καθένα, γιατί είναι επικίνδυνη. Η ψυχή συνδέεται με το φυσικό σώμα διαμέσου ενός πολύ λεπτού νήματος αιθερικής φύσης, του λεγόμενου αργυρού νήματος, το σχοινίον του αργυρίου κατά τον «Εκκλησιαστή», που μπορεί να σπάσει και έτσι να πεθάνει αυτός που κάνει αστρική προβολή. Αυτό εκμεταλλεύτηκαν οι εχθροί του Ερμότιμου.

Ο Πλάτωνας στον “Φαίδωνα” υποστηρίζει ότι ο δαίμονας οδηγεί την ψυχή του ανθρώπου στον Άδη: «Η παράδοση λέει ότι τον καθένα, όταν πεθάνει, ο δαίμονάς του, που του έχει ορίσει η τύχη, όσο ζούσε, αναλαμβάνει να τον οδηγήσει σε κάποιον τόπο, όπου πρέπει όσοι συγκεντρωθούν, αφού δικαστούν, να παν στον Άδη με οδηγό εκείνον στον οποίο έχει δοθεί εντολή να συνοδεύσει τους εδώ στο δρόμο τους προς τα εκεί. Αφού τους τύχουν εκεί όσα πρέπει να τους τύχουν και μείνουν όσο χρόνο πρέπει, ένας άλλος οδηγός πάλι τους φέρνει εδώ, κι αυτό γίνεται σε πολλά και μεγάλα γυρίσματα του χρόνου.» Πλάτωνας, “Φαίδων”, 107d

Στην “Πολιτεία” ο αθηναίος φιλόσοφος μας λέει ότι ο Θεός δεν έχει ευθύνη για τον Δαίμονα που θα διαλέξει ο κάθε θνητός. Τον Δαίμονα τον αποκτά ο άνθρωπος τραβώντας λαχνό πριν ενσαρκωθούν. Στο ακόλουθο απόσπασμα παρουσιάζει τις ψυχές λίγο πριν την ενσάρκωσή τους:

«Ολόγυρα κάθονταν, σε ίση απόσταση μεταξύ τους, τρεις άλλες γυναίκες, η καθεμιά στο θρόνο της, αυτές ήταν οι κόρες της Ανάγκης, οι Μοίρες, η Λάχεσις, η Κλωθώ, και η Άτροπος, φορούσαν λευκά φορέματα, και είχαν στέμματα στο κεφάλι και τραγουδούσαν στον σκοπό των σειρήνων, η Λάχεσις τα περασμένα, η Κλωθώ τα παρόντα και η Άτροπος τα μελλοντικά… Αυτοί λοιπόν, μόλις έφτασαν, έπρεπε να παρουσιαστούν αμέσως στην Λάχεση. Στην αρχή ένας προφήτης τους τακτοποιούσε χωριστά τον έναν από τον άλλον, έπειτα πήρε από τα γόνατα της Λάχεσης κλήρους και πρότυπα τρόπων ζωής, κι αφού ανέβηκε πάνω σ’ ένα ψηλό βήμα είπε:

«Αυτά τα λόγια ανήκουν στην παρθένα Λάχεση, κόρη της Ανάγκης. Ψυχές εφήμερες, αρχίζει για το θνητό γένος μια άλλη περίοδος ζωής που θα καταλήξει στον θάνατο. Δεν θα σας διαλέξει ο δαίμων με κλήρο, αλλά εσείς θα διαλέξετε τον δαίμονά σας. Εκείνος που ο κλήρος του θα βγει πρώτος, ας διαλέξει πρώτος τον τρόπο ζωής του, που θα ακολουθήσει κατ’ ανάγκη. Η αρετή είναι κτήμα χωρίς ιδιοκτήτη, αλλά ανάλογα με την προτίμηση ή την περιφρόνηση που θα δείξει ο καθένας από σας θα πάρει μεγαλύτερο ή μικρότερο μερίδιο. Η ευθύνη ανήκει σ’ εκείνον που διαλέγει, ο Θεός είναι ανεύθυνος.» Πλάτωνας, Πολιτεία Ι΄, 617 c,d,e

Έχοντας πάντα υπόψη ότι αν και θνητοί, είμαστε ουράνια πλάσματα, ο Δαίμονας έχει σαν αποστολή να μας οδηγήσει και πάλι στον ουρανό: «Όπως λοιπόν έχουμε πολλές φορές πει, συνυπάρχουν μέσα μας τρία διακριτά είδη ψυχής, το καθένα με τις δικές του κινήσεις… Πρέπει όμως να καταλάβουμε ότι το κυρίαρχο είδος ψυχής, που δώρισε ο Θεός στον καθένα μας, είναι ένας δαίμων. Είναι αυτό που, όπως είπαμε, κατοικεί στην κορυφή του σώματος και μας ανυψώνει από τη Γη προς τον συγγενικό μας ουρανό, γιατί η αλήθεια είναι ότι είμαστε ουράνια πλάσματα και όχι γήινα. Στον ουρανό συνέβη η πρώτη γέννηση της ψυχής και εκεί βρίσκονται οι ρίζες μας- εκεί η θεϊκή ψυχή προσαρτά και ριζώνει το κεφάλι μας, και από εκεί ορθώνει προς τα κάτω όλο το σώμα. Αν λοιπόν κάποιος έχει αφοσιωθεί στις επιθυμίες και στις έριδες και σπαταλάει εκεί όλη την ορμή του, οι σκέψεις του γίνονται αναγκαστικά θνητές.

Θα γινόταν μάλιστα εξ ολοκλήρου θνητός και ο ίδιος, αν αυτό ήταν δυνατόν∙ στην πραγματικότητα ελάχιστα απέχει από αυτό, αφού έχει αναπτύξει μόνον το θνητό μέρος του. Αν όμως έχει αφιερωθεί στην αγάπη της μάθησης και της αληθινής σοφίας και καλλιεργεί αυτήν κυρίως την πλευρά του εαυτού του, για να προσεγγίσει την αλήθεια, είναι υποχρεωμένος να σκέφτεται τα αθάνατα και τα θεία. Λίγο απέχει από την κατάκτηση της αθανασίας, όσο βέβαια η αθανασία είναι προσιτή στην ανθρώπινη φύση∙ και επειδή πάντοτε φροντίζει για την θεϊκή ψυχή και περιποιείται τον δαίμονα που φιλοξενεί μέσα του, φθάνει και ο ίδιος σε ιδιαίτερη ευδαιμονία.» Πλάτωνας, Τίμαιος 90a,b,c

Στο παραπάνω απόσπασμα ο Πλάτωνας παρομοιάζει τον άνθρωπο με “ουράνιο φυτό”. Οι ρίζες του είναι το κεφάλι και το έδαφος, όπου φυτρώνει δεν είναι στη γη, αλλά στον ουρανό. Το σώμα δεν ορθώνεται από κάτω προς τα πάνω, αλλά από πάνω προς τα κάτω. Και αυτό γίνεται, γιατί όπως το φυτό, σαν γήινο είδος, τρέφεται από την γη διαμέσου των ριζών του που διεισδύουν στην γη, έτσι και ο άνθρωπος, ως ουράνιο είδος, τρέφεται από τον ουρανό με πνευματική τροφή. Ο άνθρωπος μπορεί ν’ αποκτήσει πραγματικά την αθανασία διαμέσου της μάθησης και της σοφίας. Γι’ αυτό τονίζουμε πως ο βασικός στόχος της έλευσης του ανθρώπου στην γη είναι η απόκτηση της γνώσης, της λεγόμενης βιωματικής γνώσης- όχι της θεωρητικής- και η μετουσίωσή της σε σοφία. Έτσι μπορεί να θεαθεί τον κόσμο των Ιδεών, να ιδεί τα ουράνια, να νιώσει τον εντός του Θεό.



Στον Τίμαιο ο Πλάτωνας μιλάει για το «εν ημίν Θείον». Πολύ πριν την επικράτηση του χριστιανισμού, που μιλάει για τον εντός μας Θεό: «Ότι ο Θεός όντως εν υμίν εστι» Παύλου Α΄ επ. προς Κορινθίους, ιδ’ 25 και «ιδού γαρ η βασιλεία του Θεού εντός ημών εστί» Λουκάς, ιζ΄ 21, ο αθηναίος μύστης μιλούσε για τον εντός μας Θεό. Γιατί οι μυημένοι σε όλες τις εποχές γνωρίζουν ότι το σώμα μας είναι το μέρος ενοίκησης του Θείου, που κατά τον απόστολο των εθνών: «ος εστιν Χριστός εν υμίν, η ελπίς της δόξης» Παύλου επ. προς Κολασσαείς, α’ 27 και γι’ αυτό ρωτάει: «ουκ οίδατε ότι ναός Θεού εστε και το Πνεύμα οικεί εν υμίν;» Παύλου Α΄ επ. προς Κορινθίους.

Η Θεία καταγωγή που λέει ο Πλάτωνας τονίζεται κι από τον χριστιανισμό: «αυτό το Πνεύμα συμμαρτυρεί τω πνεύματι ημών ότι εσμέν τέκνα Θεού» Παύλου επ. προς Ρωμαίους. Ο ίδιος ο Ιησούς ρωτάει: «ουκ έστι γεγραμμένον εν τω νόμω υμών, εγώ είπα, θεοί εστέ;» Ιωάννης. Παρόμοιο ερώτημα απευθύνει και ο Παύλος: «ή ουκ επιγινώσκετε εαυτούς ότι Ιησούς Χριστός εν υμίν εστιν;» Παύλου Β΄ επ. προς Κορινθίους. «άχρις ου μορφωθή Χριστός εν υμίν» Παύλου επ. προς Γαλάτας. Με την πλήρη εγκατάσταση, «ει δε Χριστός εν υμίν» Παύλου επ. προς Ρωμαίους, οδηγούνται στην θέωση, οι χριστιανοί.

Ο Ηνίοχος που οδηγεί την ψυχή στον ουρανό είναι ο Δαίμονας: «Γιατί ο σύνδεσμος είναι ριγμένος σαν χαλινάρι μέσα στο λογικό τμήμα της ψυχής και, όταν ο δαίμονας το τραβήξει προς τα πίσω, φέρνει τη λεγόμενη μεταμέλεια για τις αμαρτίες και ντροπή για τις ηδονές που είναι παράνομες και αχαλίνωτες» Πλούταρχος “Περί του Σωκράτους Δαιμονίου”

Σε κάθε ενσάρκωση η ψυχή δεν έχει τον ίδιο Δαίμονα, αλλά αλλάζει από γέννηση σε γέννηση, όπως μας λέει ο Πλούταρχος: «Γιατί το σώμα του Λύση κηδεύτηκε από τους φίλους του με όσιο τρόπο, ενώ η ψυχή του, έχοντας ήδη κριθεί, αφέθηκε να γεννηθεί και πάλι και της έλαχε να συνδεθεί με κάποιον άλλο Δαίμονα. Όταν μάλιστα συνάντησα το πρωί τον Επαμεινώνδα και άκουσα τον τρόπο με τον οποίο έθαψε το Λύση, κατάλαβα ότι αυτός είχε εκπαιδευτεί καλώς από εκείνον τον άνδρα μέχρι και τα απόρρητα δόγματα και ότι είχε ως οδηγό στη ζωή του τον ίδιο Δαίμονα- αν και δεν είμαι ανίκανος στο να εξάγω συμπεράσματα για τον κυβερνήτη από τον πλου. Γιατί πολλές είναι οι ατραποί της ζωής, λίγες όμως εκείνες στις οποίες οδηγούν τους ανθρώπους οι Δαίμονες.» Πλούταρχος, “Περί του Σωκράτους Δαιμονίου” 585F- 586A

Σταδιακά εξυψώνεται η ψυχή και από ενσάρκωση σε ενσάρκωση κατορθώνει την τελείωση, την πνευματικοποίηση, την Θέωση. Τότε δεν έχει την ανάγκη να ξαναενσαρκωθεί, αλλά πολλές φορές αναλαμβάνει το ρόλο του βοηθού άλλων ψυχών, ακολουθώντας το: «καγώ εάν υψωθώ εκ της γης, πάντας ελκύσω προς εμαυτόν» Ιωάννης, ιβ΄ 32.

Αυτό αναφέρει κι ο Πλούταρχος εξετάζοντας το δαιμόνιο του Σωκράτη: «…έτσι και το Θείο συνομιλεί απ’ ευθείας με λίγους και σπάνια, ενώ στους πολλούς δίνει σημάδια, απ’ τα οποία προκύπτει η λεγόμενη μαντική τέχνη. Γιατί οι Θεοί κατευθύνουν τη ζωή λίγων ανθρώπων, εκείνων δηλαδή που τυχόν θα αποφασίσουν να τους καταστήσουν άκρως μακάριους και αληθώς Θείους. Ενώ οι ψυχές οι απαλλαγμένες απ’ την γένεση και ξένοιαστες στο εξής από το σώμα, σαν να έχουν αφεθεί παντελώς ελεύθερες, είναι οι Δαίμονες που επιβλέπουν τους ανθρώπους κατά τον Ησίοδο…

Έτσι κι εκείνοι που έχουν σχολάσει απ’ τους αγώνες για την ζωή και εξ αιτίας της αρετής της ψυχής τους έγιναν Δαίμονες δεν περιφρονούν παντελώς τα εδώ πράγματα, λόγους και ασχολίες, αλλά όντας ευμενείς προς εκείνους οι οποίοι γυμνάζονται για τον ίδιο μ’ αυτούς σκοπό μοιράζονται μαζί τους την φιλοτιμία τους, τους προτρέπουν προς την αρετή και εξορμούν μαζί τους, όταν τους βλέπουν πως με τον αγώνα είναι κοντά στην προσδοκία τους και την αγγίζουν. Γιατί το Δαιμόνιο δεν βοηθά όποιους να ‘ναι στην τύχη.» Πλούταρχος, “Περί του Σωκράτους Δαιμονίου”

Οι ψυχές που έφτασαν στην τελείωση είτε θα γίνουν Δαίμονες, βοηθώντας αόρατα άλλες αδελφές ψυχές στην δύσκολη πορεία τους, είτε θα ενσαρκωθούν και θα αποτελέσουν τους διδάσκαλους της ανθρωπότητας, βοηθώντας από το ορατό με νέες ιδέες, ως άγιοι φωτισμένοι στις διάφορες θρησκείες, μεγάλοι φιλόσοφοι με νέες φιλοσοφικές απόψεις, πρωτοπόροι ηγέτες κ.λ.π. Ένας τέτοιος Δαίμονας κατεύθυνε και την ψυχή του Σωκράτη αποτελώντας το Δαιμόνιό του. Αποτελούσε το χαλινάρι της ψυχής του, δρώντας αποτρεπτικά.

Γι’ αυτό το Δαιμόνιο γράφει και πάλι ο Πλούταρχος: «Ως εκ τούτου μας ήρθε στο νου, καθώς εξετάζαμε μεταξύ μας κατ’ ιδίαν το ζήτημα, η υποψία πως το δαιμόνιο του Σωκράτη ίσως να μην ήταν όραμα αλλά αίσθηση κάποιας φωνής ή νόηση κάποιου λόγου που έφτανε ως αυτόν με κάποιο παράδοξο τρόπο, όπως ακριβώς και στην διάρκεια του ύπνου δεν υπάρχει φωνή, αλλά λαμβάνοντας κάποιες εντυπώσεις και νοήσεις λόγων οι άνθρωποι νομίζουν ότι ακούν κάποιους να μιλούν. Όμως σε ορισμένους η αντίληψη αυτού του είδους πραγματώνεται στα όνειρα, επειδή είναι πιο δεκτικοί όταν κοιμούνται, εξαιτίας της ησυχίας και της γαλήνης του σώματος. Όταν όμως είναι ξύπνιοι, μετά βίας αντιλαμβάνεται η ψυχή τους τα ανώτερα πράγματα, των πνιγμένων από το θόρυβο των παθών και το στρόβιλο των αναγκών δεν μπορούν να εισακούσουν και να προσηλώσουν το νου τους σε όσα φανερώνονται…

Αυτά τα μηνύματα που έπεφταν πάνω στον νου θα μπορούσε κανείς να τα εκλάβει όχι ως φωνή αλλάως σκέψη κάποιου δαίμονος, η οποία δίχως φωνή ερχόταν σε επαφή με τη νόηση του Σωκράτη μόνο χάρη στο ίδιο το περιεχόμενο του μηνύματος. Γιατί η φωνή παρομοιάζεται με χτύπημα στην ψυχή, η οποία δέχεται βίαια μέσα από τα αυτιά το λόγο, όταν συνομιλούμε μεταξύ μας. Ο νους, όμως, του ανώτερου όντος οδηγεί την εκ φύσεως κατάλληλη ψυχή αγγίζοντάς την με το ίδιο το νοητό, αφού δεν έχει αυτή ανάγκη από κάποιο χτύπημα. Εκείνη, πάλι, ενδίδει στο Θείο νου, καθώς εκείνος χαλαρώνει και εντείνει τις ορμές του. Οι ορμές αυτές δεν είναι πια βίαιες από τα αντιμαχόμενα πάθη, αλλά ευκίνητες και μαλακές ενδίδουν σαν ηνία.» Πλούταρχος, “Περί του Σωκράτους Δαιμονίου” 588C- F

Καμία σχέση, λοιπόν, ο Δαίμονας της αρχαιοελληνικής παράδοσης με τον δαίμονα της χριστιανικής θρησκείας. Οι Δαίμονες των προγόνων μας βοηθούν τους ανθρώπους στην Θέωσή τους, ενώ οι δαίμονες των χριστιανών προβάλλουν εμπόδια στην προσπάθεια των ανθρώπων να φτάσουν την Θέωση.

@VAGIA / 2010

Για να αυξηθεί η κατανόηση του τι σημαίνει η λέξη Δαίμων, αναζητήστε τα άρθρα: TERRA PAPERS Η Αλήθεια Είναι Ολοφάνερη / Φάκελοι Lacerta: Η Συνέντευξη μιας Ερπετοειδούς / Λατρεύοντας τα Ερπετά / Δράκοι στην Ελλάδα / Το Φίδι ως Αρχετυπικό Σύμβολο …

terrapapers.com

ΠΕΡΙΣΣΟΤΕΡΑ